Kiedy dopada nas nuda, wiele osób instynktownie sięga po smartfony. Jednak, według naukowców , konkretna aktywność może naprawdę przekształcić te chwile przestoju w prawdziwy trening mózgu. A co, jeśli kluczem nie jest unikanie nudy, ale lepsze jej wykorzystanie?
Nuda – kluczowy moment dla mózgu
Nuda jest nieodłączną częścią codziennego życia. Wbrew powszechnemu przekonaniu, stan ten niekoniecznie jest negatywny . Kilka badań psychologicznych wykazało, że chwile bezczynności mogą sprzyjać kreatywności i refleksji. Wszystko zależy od tego, jak wypełnimy ten czas. Sięganie po pasywne treści, takie jak przeglądanie mediów społecznościowych, nie angażuje tych samych mechanizmów poznawczych, co aktywność ustrukturyzowana. Właśnie to badali naukowcy z Uniwersytetu Oregonu. Ich odkrycie: wybór aktywności podczas nudy może mieć mierzalny wpływ na niektóre funkcje mózgu.
Zabawa stymulująca zdolności poznawcze
Według tego badania, krótkie sesje gier planszowych online – takich jak Węże i Drabiny, Węże i Drabiny czy Bingo – mogą pomóc w rozwijaniu podstawowych umiejętności matematycznych. Naukowcy zaobserwowali znaczną poprawę w takich umiejętnościach, jak:
- liczenie,
- rozpoznawanie liczb,
- zrozumienie ilości.
Gry te, często postrzegane jako zwykła rozrywka, w rzeczywistości angażują szereg procesów poznawczych. Wymagają uwagi, przewidywania i umiejętności rozwiązywania reguł – a wszystkie te elementy stymulują aktywność mózgu. Według Geny Nelson, która kierowała badaniem, wyniki te pokazują, że nawet krótkie sesje mogą mieć pozytywny wpływ, jeśli gra się w nie regularnie.
Wpływ na korę przedczołową
Eksperci wskazują również, że tego typu gry aktywują korę przedczołową, obszar mózgu odpowiedzialny za funkcje wykonawcze. Dotyczy to w szczególności:
- planowanie,
- podejmowanie decyzji,
- kontrola pulsu.
Neurolog Natalie Mackenzie wyjaśnia w „The Independent” , że gry działają jak stymulatory wielozmysłowe. Angażują wzrok, ale także propriocepcję – czyli percepcję ciała w przestrzeni – gdy wymagają manipulacji lub interakcji. Ta połączona stymulacja pomaga utrzymać mózg w stanie gotowości, zwłaszcza w momentach, gdy uwaga może łatwo odbiegać od tematu.
Bardziej aktywna alternatywa dla „przewijania”
W czasie nudy najczęstszym odruchem pozostaje korzystanie ze smartfona w celu szybkiego dostępu do treści. Jednak, według naukowców, nie wszystkie aktywności cyfrowe są sobie równe. Granie w zorganizowane i interaktywne gry na telefonie angażuje zdolności poznawcze bardziej niż bierne konsumowanie treści. Cel do osiągnięcia, zasady do przestrzegania i decyzje do podjęcia tworzą głębsze zaangażowanie umysłowe. Ta różnica jest istotna, szczególnie dla dzieci i młodzieży, których mózgi wciąż się rozwijają. Dlatego naukowcy zachęcają do włączania prostych, a zarazem stymulujących gier do codziennych czynności.
Świadczenia socjalne również
Poza umiejętnościami matematycznymi i funkcjami wykonawczymi, gry planszowe – nawet w formie cyfrowej – mogą wzmacniać więzi społeczne, gdy są wspólne. Dążenie do wspólnego celu, czekanie na swoją kolej i zarządzanie interakcjami sprzyjają współpracy i komunikacji. Te aspekty społeczne odgrywają również rolę w ogólnym rozwoju poznawczym. Dla młodszych dzieci te chwile mogą stać się okazją do nieformalnej nauki, wolnej od presji akademickiej, a jednocześnie przynoszącej wymierne korzyści.
Zmiana nudy w okazję
Nie chodzi o całkowite wyeliminowanie chwil bezczynności. Nuda może być produktywna, sprzyjać wyobraźni i refleksji. Jednak gdy zdecydujemy się ją wypełnić, niektóre aktywności wydają się bardziej korzystne niż inne. Wyniki badania Uniwersytetu Oregon sugerują, że prosta zmiana nawyku – wybór cyfrowej gry planszowej zamiast automatycznego przewijania – może pomóc w stymulacji mózgu.
Krótko mówiąc, gdy dopadnie nas nuda, granie w gry planszowe online może być czymś więcej niż tylko rozrywką. Zamiast postrzegać nudę jako pustkę, którą należy za wszelką cenę wypełnić, badania te zachęcają nas do traktowania jej jako szansy. Przy odpowiednim wyborze aktywności, może to być wartościowy czas na ćwiczenia mózgu, w każdym wieku.
