แล้วถ้าสิ่งที่ดีที่สุดยังมาไม่ถึงล่ะ? ในช่วงยี่สิบปีที่ผ่านมา มีการศึกษามากมายที่อธิบายถึงรูปแบบที่น่าสนใจอย่างหนึ่ง นั่นคือ ความรู้สึกถึงความสุขมักจะลดลงในช่วงวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้น โดยจะลดลงต่ำสุดในช่วงปลายอายุสี่สิบ และจากนั้นก็จะเพิ่มขึ้นอีกครั้ง กล่าวอีกนัยหนึ่ง หลังจากจุดต่ำสุดในช่วงอายุ 45-50 ปี หลายคนรายงานว่ารู้สึกพึงพอใจกับชีวิตของตนเองมากขึ้นอีกครั้ง
วิถีโค้งรูปตัวยูอันโด่งดัง
นักเศรษฐศาสตร์ เดวิด แบลนช์ฟลาวเวอร์ ทำให้แนวคิดเรื่อง "เส้นทางความสุข" รูปตัวยูเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย จากการวิเคราะห์ข้อมูลจากกว่าร้อยประเทศ เขาพบว่าความพึงพอใจในชีวิตซึ่งสูงในกลุ่มคนหนุ่มสาว ค่อยๆ ลดลงจนถึงจุดต่ำสุดเมื่ออายุประมาณ 47 ปี ก่อนที่จะเพิ่มขึ้นอีกครั้ง รูปแบบนี้พบได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง และในบริบทที่หลากหลาย แสดงให้เห็นว่าอายุมีอิทธิพลต่ออารมณ์โดยไม่ขึ้นอยู่กับรายได้ ระดับการศึกษา หรือสถานการณ์ครอบครัว
ทำไมมันถึงกลับมาอีกหลังจากกักตัวเสร็จแล้ว?
นักวิจัยเสนอคำอธิบายหลายประการ ประการแรกเกี่ยวข้องกับการปรับตัวของความคาดหวัง: เมื่อมีประสบการณ์มากขึ้น เราจะหยุดเปรียบเทียบตัวเองกับผู้อื่นอย่างต่อเนื่อง และยอมรับชีวิตของเราในแบบที่เป็นอยู่ได้ดีขึ้น ประการที่สองเกี่ยวข้องกับการจัดการอารมณ์: เมื่ออายุมากขึ้น หลายคนให้ความสนใจกับแง่บวกของชีวิตประจำวันมากขึ้น ซึ่งมักมาพร้อมกับการลดลงของแรงกดดันในวัยกลางคน เช่น อาชีพ การเงิน และลูกเล็ก ทำให้ช่วงเวลานั้นสงบสุขมากขึ้น ดังนั้น ภาวะซึมเศร้าในวัยกลางคนจึงไม่ใช่สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เป็นเพียงช่วงเปลี่ยนผ่าน
โครงการดังกล่าวซึ่งขณะนี้กำลังได้รับการพิจารณาใหม่อีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม วิทยาศาสตร์ ได้เปลี่ยนภาพนี้ไปแล้ว งานวิจัยล่าสุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งของแบลนช์ฟลาวเวอร์และเพื่อนร่วมงาน พบว่าแนวโน้มรูปตัวยูนี้ได้หายไปในหลายประเทศตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 2010 เหตุผลก็คือ สุขภาวะของคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหญิงสาว ลดลงอย่างมาก จนถึงจุดที่ดูเหมือนว่าขวัญกำลังใจจะเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอมากขึ้นตามอายุ อย่างไรก็ตาม ข้อความหลักยังคงเหมือนเดิม คือ โดยเฉลี่ยแล้วผู้สูงอายุรายงานว่ามีความสุขมากกว่าคนหนุ่มสาว นักวิจัยคนอื่นๆ ยังชี้ให้เห็นว่าแนวโน้มเหล่านี้เป็นค่าเฉลี่ยทางสถิติ ซึ่งปกปิดความหลากหลายของเส้นทางชีวิตส่วนบุคคล
ไม่ว่าเราจะพูดถึงเส้นทางการเปลี่ยนแปลงแบบรูปตัวยูหรือแบบเส้นตรง สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนคือ การแก่ตัวลงไม่ได้หมายความว่าขวัญกำลังใจจะลดลงเสมอไป ตรงกันข้าม สำหรับหลายๆ คน ช่วงอายุ 50 ปีขึ้นไปกลับมาพร้อมกับความสงบสุขที่เพิ่มขึ้น ซึ่งได้รับการหล่อหลอมจากประสบการณ์ การยอมรับตนเอง และลำดับความสำคัญที่ชัดเจนขึ้น ทำให้พวกเขาสามารถก้าวเข้าสู่ช่วงอายุ 40 ด้วยความมองโลกในแง่ดีมากขึ้น
