Wat als een deel van onze collectieve geschiedenis de aarde zou verlaten om zich op de maan te vestigen? In 2027 zou een capsule onze natuurlijke satelliet kunnen bereiken met een ambitieuze missie: een blijvende herinnering aan de mensheid vastleggen. Een mix van technologische hoogstandjes, een kosmische droom en maatschappelijk debat, het project is even intrigerend als fascinerend.
Een maancapsule goedgekeurd door NASA.
Dit internationale project, genaamd "Sanctuary on the Moon", werd officieel gepresenteerd op 21 maart 2024 in Parijs. Het doel: een tijdcapsule op de maan laten landen als onderdeel van een missie van NASA's CLPS-programma (Commercial Lunar Payload Services), dat is geïntegreerd in het Artemis-initiatief.
Het idee is afkomstig van de Franse ingenieur Benoît Faiveley, die een multidisciplinair team van wetenschappers, kunstenaars, ingenieurs en historici leidde. Het project wordt gesteund door UNESCO en staat onder auspiciën van de president van de Franse Republiek. De ambitie is duidelijk: tegen 2027 archieven versturen die bestand zijn tegen de extreme omstandigheden op het maanoppervlak. Dit is niet zomaar een symbolisch gebaar. Het hele systeem is ontworpen om te voldoen aan de technische eisen van een ruimtemissie. De capsule zal deel uitmaken van een missie onder leiding van NASA, wat het initiatief een sterke institutionele dimensie geeft.
Bekijk dit bericht op Instagram
Waarom de maan kiezen als "kosmische kluis"?
In tegenstelling tot de aarde is de maan niet onderhevig aan atmosferische erosie, tektonische activiteit of klimaatverschijnselen. Met andere woorden, alles wat daar wordt afgezet, kan potentieel miljoenen jaren intact blijven. Op ongeveer 384.400 kilometer van de aarde wordt de maan daardoor een natuurlijk toevluchtsoord, bijna een kosmische kluis. In een tijd waarin digitale data afhankelijk zijn van veranderende formaten en snel verouderende technologieën, is het idee om een archief te creëren dat onafhankelijk is van de huidige elektronische media.
Vierentwintig saffieren schijven die het verhaal van de mensheid vertellen.
De kern van het project bestaat uit 24 industriële saffieren schijven, elk met een diameter van ongeveer 10 centimeter en een dikte van 1 millimeter. Dit materiaal werd gekozen vanwege zijn uitzonderlijke weerstand tegen temperatuurschommelingen en straling. De informatie wordt met een laser in de vorm van analoge micropixels op deze schijven gegraveerd.
Het doel is ambitieus: lezen met het blote oog of een eenvoudige vergrootglas mogelijk maken, zonder complexe technologie. Elke schijf kan enkele miljarden pixels bevatten, verdeeld over duizenden pagina's in de vorm van afbeeldingen, diagrammen of verklarende platen. Het graveren gebeurt in samenwerking met Franse wetenschappelijke instellingen, waaronder de Franse Commissie voor Alternatieve Energieën en Atoomenergie (CEA). De gehele constructie wordt geplaatst in een gecertificeerde container die bestand is tegen de spanningen van transport en plaatsing op de maan.
Wat kunnen we van onszelf doorgeven?
"Sanctuary on the Moon" draait om een fundamentele vraag: wat wil je over je beschaving doorgeven aan de volgende generaties gedurende miljoenen jaren? De inhoud is opgebouwd rond drie thema's: wie we zijn, wat we weten en wat we doen. Het bevat elementen uit de wiskunde, natuurwetenschappen, paleontologie, kunstgeschiedenis en belangrijke culturele prestaties.
Het project omvat ook het archiveren van mannelijke en vrouwelijke menselijke genomen, die in Canada zijn gesequenceerd door het Michael Smith Genome Sciences Centre (BC Cancer). De profielen, "genomenauts" genaamd, werden geselecteerd via een procedure die anoniem en wetenschappelijk rigoureus wordt genoemd. UNESCO ondersteunt de erfgoeddimensie van het project, met name door de integratie van inhoud met betrekking tot werelderfgoedlocaties en belangrijke teksten over bio-ethiek en mensenrechten.
Tussen fascinatie en controverse op sociale media.
Zoals zo vaak het geval is bij ruimteprojecten, is de aankondiging niet met universele instemming ontvangen. Op sociale media uiten sommige stemmen hun afkeuring over wat zij zien als een nieuwe vorm van ruimtevervuiling. Deze critici stellen dat de mensheid de aarde al voldoende heeft verzadigd zonder haar ecologische voetafdruk elders te verspreiden.
Anderen daarentegen uiten hun ontzag voor wat technologie nu mogelijk maakt. Velen spreken van een "waanzinnige" evolutie van menselijke mogelijkheden en prijzen de durf van een project dat het aandurft om op de lange termijn te denken, ver voorbij politieke of economische cycli. Tussen ecologische bezorgdheid en wetenschappelijke bewondering in weerspiegelt het debat een bredere vraag: hoe kunnen we exploratie, verantwoordelijkheid en collectief geheugen met elkaar verzoenen?
Uiteindelijk stelt "Sanctuary on the Moon", naast de technische prestatie, onze relatie tot transmissie ter discussie. In een wereld waarin alles wordt bijgewerkt, vervangen en gedownload, is de keuze voor permanente gravure en maanstabiliteit bijna een filosofisch gebaar. Het archiveren van de menselijke geschiedenis op de maan betekent accepteren dat we ons bestaan op een kosmische schaal moeten beschouwen.
