Een wit overhemd met een bruinachtige vlek, alsof je strijkijzer was uitgeschoten… en een prijskaartje van bijna $1.000. Dat was genoeg om de sociale media in vuur en vlam te zetten. Achter het gelach, de verontwaardiging en de fascinatie schuilt een belangrijke vraag: wat als imperfectie de nieuwe taal van luxe is geworden?
KLEDING: ironie als kenmerk
Het merk VETEMENTS, onder leiding van Guram Gvasalia, onthulde onlangs een wit overhemd met een opzettelijke beschadiging die doet denken aan een brandplek van een strijkijzer. Een detail dat in een andere context voor een belangrijke vergadering tot paniek zou hebben geleid. Hier vormt het echter de kern van het ontwerp.
Het kledingstuk, dat volgens diverse gespecialiseerde media zo'n 1000 dollar kost, speelt met een universeel symbool: decennialang stond het onberispelijke, perfect gestreken overhemd symbool voor ernst, beheersing en respectabiliteit. Bij deze "versleten" versie wordt de imperfectie niet langer verborgen, maar juist omarmd.
Op sociale media zijn de reacties verdeeld. Sommigen juichen de provocatie toe, die volgens hen perfect aansluit bij het conceptuele DNA van het merk VETEMENTS. Anderen veroordelen het als een excess van de luxe-industrie en vinden dat een kledingstuk met een 'versleten' look niet zo'n prijs zou mogen hebben.
Bekijk dit bericht op Instagram
Een conceptuele erfenis: van Maison Margiela tot nu.
Deze aanpak is niet nieuw. In 2007 presenteerde Martin Margiela voor Maison Margiela een tanktop genaamd "Iron Burn", eveneens met een gesimuleerd brandeffect. Zelfs toen leken de kledingstukken al de sporen van een geschiedenis te dragen: zichtbare naden, blootliggende voeringen en opzettelijk verouderde materialen.
Deze esthetiek daagde de klassieke definitie van luxe al uit, die lange tijd geassocieerd werd met 'onberispelijke perfectie' en 'schitterende nieuwigheid'. Waarom zou een kledingstuk automatisch waarde verliezen simpelweg omdat het een merknaam draagt? Wat als die merknaam juist een aantrekkelijk element zou worden? Het VETEMENTS-shirt valt duidelijk in deze categorie: het transformeert wat normaal gesproken als een 'gebrek' zou worden beschouwd in een visueel kenmerk.
Is imperfectie de nieuwe stijlcode?
De afgelopen seizoenen hebben verschillende modehuizen geëxperimenteerd met het idee van opzettelijk imperfecte kleding. Bij Prada, onder leiding van Miuccia Prada en Raf Simons, waren silhouetten met kreukels of een versleten look te zien op de catwalk. Acne Studios presenteert regelmatig vervaagde, gepatineerde of bevlekte jeans, waarvan de slijtage en gebruikssporen zorgvuldig in het atelier zijn vervaardigd.
Volgens analyses van Vogue en Business of Fashion draait hedendaagse luxe niet langer alleen om schittering en perfectie. Het gaat nu om storytelling, artistieke intentie en een duidelijke boodschap.
Marketingprovocatie of culturele weerspiegeling?
De enorme populariteit van het VETEMENTS-shirt is grotendeels te danken aan de prijs. In de collectieve verbeelding vermindert een vlek of brandplek de waarde van een kledingstuk. Hier rechtvaardigt het juist de prijs. Deze omkering wakkert het wereldwijde debat aan: wil luxe mode onze esthetische normen uitdagen of is het simpelweg bedoeld om de aandacht te trekken?
Modesociologen herinneren ons eraan dat luxe werkt door onderscheid. Wat voor sommigen absurd lijkt, kan voor anderen een teken van verbondenheid worden. Het object overstijgt zijn praktische functie en wordt een cultureel symbool. In een context waarin duurzaamheid en eenvoud steeds meer gewaardeerd worden, lijkt het paradoxaal dat een kledingstuk dat ontworpen is om slijtage na te bootsen, voor een hoge prijs wordt verkocht. Toch zien sommigen het ook als een manier om de sporen van de tijd te normaliseren, om het idee van het 'perfecte kledingstuk' te ontmythologiseren.
Los van de controverse roept dit shirt een bredere vraag op: waarom associëren we waarde nog steeds met de volledige afwezigheid van imperfecties? Op andere gebieden – lichaam, huid, haar – evolueren de opvattingen naar meer acceptatie en authenticiteit. Ook de mode lijkt deze weg te bewandelen.
Uiteindelijk is het 'beschadigde' shirt van het merk VETEMENTS meer dan alleen een marketingtruc. Het maakt deel uit van een conceptuele traditie die perfectie, waarde en onze relatie met objecten ter discussie stelt. Of je het nu briljant of verbijsterend vindt, het heeft al iets bereikt: het heeft een wereldwijd gesprek op gang gebracht over wat we wenselijk vinden. En soms, in de luxebranche net als elders, is het juist dit gesprek dat waarde creëert.
