Nieuw onderzoek suggereert dat geluid met een specifieke frequentie de hersenen kan helpen bij het "opruimen" van afzettingen die verband houden met de ziekte van Alzheimer. Deze niet-invasieve methode, getest op primaten, trekt de aandacht van de wetenschappelijke gemeenschap.
Alzheimer en de ophoping van giftige eiwitten
De ziekte van Alzheimer is een neurodegeneratieve aandoening die wordt gekenmerkt door de ophoping van amyloïde-eiwitten (β-amyloïde) in de hersenen. Deze eiwitten vormen plaques die de communicatie tussen neuronen verstoren en bijdragen aan progressieve cognitieve achteruitgang: geheugenverlies, taalproblemen en denkstoornissen. Deze afzettingen ontwikkelen zich ruim vóór het optreden van klinische symptomen, waardoor interventie moeilijk is zodra de ziekte zich heeft gemanifesteerd.
Een geluidsstimulatie van 40 Hz getest op primaten.
Een recent onderzoek , gepubliceerd op 5 januari 2026 in Proceedings of the National Academy of Sciences, onderzocht een strategie die voorheen vooral bij knaagdieren was bestudeerd: auditieve stimulatie met een frequentie van 40 Hz. Een team van onderzoekers van het Kunming Institute of Zoology stelde negen oudere resusapen – die van nature amyloïde plaques ontwikkelen die vergelijkbaar zijn met die bij ouder wordende mensen – zeven dagen lang een uur per dag bloot aan gerichte geluidsstimulatie.
Twee keer zoveel amyloïde-eiwit in het hersenvocht.
Na deze luistercyclus namen de niveaus van de amyloïde-eiwitten Aβ42 en Aβ40 in het hersenvocht van de apen met ongeveer 200% toe, vergeleken met de situatie vóór de stimulatie. Onderzoekers interpreteren deze verandering als een teken dat deze eiwitten uit het hersenweefsel naar het hersenvocht werden afgevoerd, wat consistent zou zijn met de activering van de natuurlijke reinigingsmechanismen van de hersenen, met name het lymfestelsel.
Wat deze studie onderscheidt van eerder onderzoek is de duurzaamheid van het effect: hoge concentraties amyloïde in het hersenvocht bleven meer dan vijf weken aanhouden nadat de stimulatie was gestopt, een kenmerk dat niet was waargenomen in studies met muismodellen.
Waarom dat geluid op 40 Hz?
De frequentie van 40 Hz komt overeen met een band van hersenritmes die gamma-oscillaties worden genoemd en die betrokken zijn bij cognitieve functies zoals aandacht en geheugen. Eerder onderzoek had al aangetoond dat sensorische stimulatie op deze frequentie – visueel of auditief – de amyloïde-afzettingen kon verminderen bij muizen die genetisch gemodificeerd waren om de ziekte van Alzheimer na te bootsen.
De hypothese is dat deze stimulatie bepaalde neuronale ritmes zou kunnen resynchroniseren en hersenreinigingsprocessen zou kunnen activeren die anders minder effectief zijn met de leeftijd of in de context van ziekte. Bij apen, waarvan de hersenschors meer lijkt op die van mensen dan op die van knaagdieren, bevestigen de verkregen gegevens de waarde van verder onderzoek naar deze mogelijkheid.
Een niet-invasieve aanpak die een aanvulling vormt op bestaande therapieën.
De huidige goedgekeurde behandelingen voor de ziekte van Alzheimer, zoals monoklonale antilichamen, hebben slechts bescheiden effecten laten zien en kunnen gepaard gaan met ernstige bijwerkingen, waaronder hersenoedeem of hersenbloedingen. Auditieve stimulatie met 40 Hz daarentegen vereist geen injectie of operatie en maakt gebruik van een eenvoudig apparaat dat een geluid met een precieze frequentie produceert. Hierdoor is de behandeling potentieel toepasbaar thuis of in zorginstellingen, met een gunstig veiligheidsprofiel.
Op weg naar proeven op mensen?
Hoewel deze resultaten bij primaten een belangrijke stap voorwaarts betekenen – dichter bij de mens dan muismodellen – moet er nog veel worden onderzocht voordat een brede klinische toepassing mogelijk is. In dit stadium hebben de waargenomen effecten betrekking op biomarkers die verband houden met de afbraak van eiwitten, en nog niet op directe metingen van cognitie, geheugen of het vertragen van symptomen.
In pilotstudies bij mensen is al onderzoek gedaan naar sensorische stimulatie met een frequentie van 40 Hz, maar deze resultaten zijn nog voorlopig en vereisen een grondigere validatie om de werkelijke effectiviteit en veiligheid ervan bij de bevolking te kunnen beoordelen.
Samenvattend biedt auditieve stimulatie met 40 Hz een intrigerende en veelbelovende onderzoeksrichting in de strijd tegen de ziekte van Alzheimer. Door mogelijk de natuurlijke reinigingsmechanismen van de hersenen te activeren, zou dit geluidssignaal de eliminatie van amyloïde-eiwitten – een centrale component van de ziekte – kunnen bevorderen zonder invasieve ingrepen. Er zullen echter nog jaren van onderzoek nodig zijn, ook bij mensen, voordat duidelijk wordt of deze aanpak een levensvatbare behandeling kan worden of een aanvulling op bestaande therapieën.
