"Er is niets dapper aan het negeren van pijn." Met deze zin vatte Svana Bjarnason twintig jaar strijd samen tegen een ziekte die nog geen naam had. De Frans-IJslandse klimster doorbrak het stilzwijgen met ontwapenende openhartigheid – en haar boodschap vond weerklank ver buiten de klimwereld.
Twintig jaar lang pijn zonder diagnose.
Svana Bjarnason lijdt al bijna 20 jaar aan endometriose, maar de aandoening werd pas heel recent vastgesteld, na jaren van medische onzekerheid. Haar eerste gynaecoloog zei simpelweg dat het "niets" was en schreef pijnstillers voor. Ze vroeg zelf om een MRI-scan. Toen kreeg ze te horen dat ze "een beetje endometriose" had – een formulering die totaal niet leek te stroken met de ernst van wat ze ervoer.
Uiteindelijk was het een specialist op het gebied van endometriose die de juiste diagnose stelde: ernstige, diepe endometriose met neuropathische en ligamentaire betrokkenheid. Deze diagnose bracht haar opluchting: "Eindelijk zei ik tegen mezelf dat ik niet gek was," legt ze uit.
"Andy had alles van me afgepakt."
In een bericht dat Svana Bjarnason in september 2025 op Instagram publiceerde, gaf ze haar ziekte een naam – "Andy", een afkorting van endometriose – en beschreef ze wat het haar had gekost: "Vier maanden geleden nam Andy alles van me af – mijn glimlach, mijn levenslust, mijn plannen. Hij liet slechts een bleke kopie van mezelf achter. Hele dagen bracht ik door in bed, wachtend. Nachten slikte ik pijnstillers zonder te kunnen slapen. Urenlang lag ik aan een TENS-apparaat. Minutenlang huilde ik van woede. Tientallen keren moest ik overgeven door de medicatie. En zo lang begreep ik helemaal niets."
Tien dagen voordat ze dit Instagrambericht plaatste, onderging Svana Bjarnason een operatie. Ze legde uit: "Mijn chirurg, een robot en ik hebben eindelijk de strijd aangebonden met Andy. Na een operatie van drie uur zijn ze erin geslaagd een knobbel van 4 cm en alle endometriosehaarden te verwijderen." Een medische overwinning na maanden van onzekerheid.
Bekijk dit bericht op Instagram
Het Olympische jaar - klimmen terwijl je huilt van de pijn
Het jaar waarin Svana Bjarnason probeerde zich te kwalificeren voor de Olympische Spelen van Parijs 2024 was ongelooflijk zwaar: braken, pijn, slapeloosheid en herhaalde aanvallen. Soms beklom ze direct na een hevige pijnscheut de berg. Haar documentaireserie "The Outsider", die haar reis naar Parijs 2024 volgt, laat deze chaotische weg zien – de ontberingen, de opofferingen en de constante strijd om haar dromen na te jagen, ondanks alles. Deze visuele getuigenis spreekt boekdelen over wat een ziekte (endometriose) vrouwelijke atleten in stilte laat doorstaan.
"Sport heeft me van een depressie gered."
In haar interview met ÀBLOCK! legde Svana Bjarnason uit: "Zonder sport zou endometriose me in een depressie hebben gestort." Rotsklimmen is daarom haar uitlaatklep, haar therapie en haar drijfveer om te strijden voor een juiste diagnose en behandeling. Ze benadrukt ook een cruciaal punt dat vaak over het hoofd wordt gezien: de pijn is niet afhankelijk van de grootte van de laesies. En ondanks het feit dat één op de tien vrouwen erdoor getroffen wordt, blijft de ziekte slecht begrepen.
Een boodschap voor alle vrouwen
Svana Bjarnason benadrukt het belang van vertrouwen op je eigen gevoel en het raadplegen van getrainde specialisten. Ze herhaalt deze zin, die de kern van haar verhaal vormt: "Er is niets moedigs aan het negeren van de pijn." Ze deelt ook praktische hulpmiddelen voor vrouwen die getroffen zijn: de Facebookgroep "Endometriosis and Adenomyosis", de website "La Belle et L'Endo" en de gids "EndoFrance".
Twintig jaar pijn, jaren van medische onzekerheid, één operatie en een zin die alles samenvat: "Pijn negeren is geen moed." Svana Bjarnason deelde niet alleen haar verhaal. Ze gaf een naam aan wat miljoenen vrouwen ervaren zonder het onder woorden te kunnen brengen.
