Tijdens onze jeugd doen we talloze dingen, de een meer ontspannen dan de ander. We breken records met touwtjespringen, kleuren binnen de lijnen, lezen stripboeken en verdrijven de verveling door de garage-ingang om te toveren tot een rolschaatsbaan. Deze bezigheden, soms rustig, soms avontuurlijk, duren zelden lang. Toch zouden we deze kinderactiviteiten moeten herontdekken en er een plekje voor vrijmaken in onze drukke agenda's.
De strijd aangaan met cognitieve achteruitgang en tegelijkertijd plezier hebben
We hadden allemaal wel een favoriete bezigheid in onze jonge jaren. De meest behendige boetseerden met klei, net als Giacometti, maar dan met gips, of stortten hun fantasie op blanco vellen papier, terwijl de hyperactieven acrobatische trucs uitvoerden in het skatepark of een geïmproviseerd hindernisparcours voor rolschaatsen maakten tussen het buitenspeelgoed. Kinderen met een competitieve instelling beoefenden deze hobby's zelfs op hoog niveau, wonnen medailles en oogstten bewondering van hun ouders.
Maar het zit zo: aan alle goede dingen komt een einde, en als we volwassen worden, veranderen onze prioriteiten en daarmee ook onze verlangens. In plaats van door te gaan met touwtjespringen, skateboarden en magische kleurboeken, ontdekken we nieuwe bezigheden die beter bij onze leeftijd passen, zoals een drankje doen op een terras, klagen over de wereld of pilates doen onder infraroodlampen. We geven deze hobby's op, tegelijkertijd met het sluiten van onze speelgoedkist en het verlaten van het huis waar we zijn opgegroeid.
Toch zouden vliegeren, rolschaatsen over de stoep laten gillen zonder bang te hoeven zijn om bij elke val te vallen, zingen zonder te wachten op het excuus van een karaoke-avond, of schetsboeken vullen geen vluchtige bezigheden moeten zijn die alleen voor kinderen onder de tien zijn weggelegd. Al helemaal niet de vrijetijdsbestedingen van expressieve geesten zoals tekenen, beeldhouwen, schrijven – alles wat in de geest ontstaat en op een of ander medium tot uiting komt. De wetenschap bevestigt dit. Volgens een studie gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications vertragen creatieve hobby's de veroudering van de hersenen . Dit sluit ook aan bij het concept van 'neuroplasticiteit': het vermogen van de hersenen om te veranderen en nieuwe verbindingen te creëren op basis van ervaringen, leren en de omgeving.
Een groot gevoel van persoonlijke voldoening
In plaats van trendy Instagram-activiteiten zoals pickleball of hydrox na te jagen, zouden we er beter aan doen onze jeugdpassies te koesteren, de activiteiten die ons soms de rest van de wereld of zelfs het avondeten deden vergeten. We denken ten onrechte dat deze activiteiten in onze herinneringen beter zijn dan in de werkelijkheid, en we vrezen teleurstelling, zoals die keer dat we die beroemde Mammoth-ballen weer eens probeerden. Maar ten eerste geeft het herontdekken van hobby's uit onze kindertijd ons een beetje luchtigheid in een dagelijks leven dat wordt gekenmerkt door saaie taken en overweldigende verantwoordelijkheden. Ten tweede, hoewel het wat oefening vergt om onze oude vaardigheden terug te krijgen, en onze gewrichten het misschien even moeilijk hebben, blijft de vreugde die we ervaren intact.
Als je erin slaagt om op rolschaatsen tussen kegels door te slalommen of een gedicht te schrijven met tenminste een paar samenhangende rijmwoorden, ervaar je een immens gevoel van zelfvoldoening. Het oppakken van een activiteit uit je kindertijd is een microprestatie, een kleine symbolische overwinning, een eerbetoon aan het kind dat je ooit was. Het gaat er ook om gevoelens van falen of verlatenheid te overwinnen en die vonk te herontdekken die Pilates en andere 'volwassen' spelletjes niet kunnen evenaren. En deze activiteiten, net als Prousts madeleine, zijn onmiskenbaar troostrijk en een bron van persoonlijke groei.
Psychologen noemen dit impliciet geheugen. "Het voordeel van impliciet geheugen is dat het de geest tot op zekere hoogte de vrijheid geeft. We kunnen taken die we impliciet hebben geleerd uitvoeren zonder erover na te denken, waardoor we andere dingen kunnen doen. In die zin kan het raadplegen van impliciet geheugen erg ontspannend zijn", legt Thomas C. Südhof, MD, directeur van het Südhof Laboratory aan de afdeling Fysiologie van Stanford, uit aan Vogue US .
Een manier om je innerlijke kind te herontdekken
Het herontdekken van hobby's uit je kindertijd betekent ook het heropenen van een deur die in je volwassen leven soms iets te snel is gesloten. Het is de deur naar zorgeloze dagen, spontaniteit en dingen doen "puur voor het plezier", zonder prestatiedoelen of zorgen over winstgevendheid. Kortom, een plek waar je niets hoeft te bewijzen.
In een dagelijks leven dat vaak wordt bepaald door verplichtingen, deadlines en productiviteit, fungeren deze activiteiten als een mentale rustpauze. Tekenen zonder de intentie om te exposeren, hardlopen zonder een tijdslimiet, knutselen zonder naar perfectie te streven: het zijn allemaal eenvoudige gebaren die ons weer verbinden met een vorm van innerlijke vrijheid.
Psychologen zijn met name geïnteresseerd in dit effect van 'positieve regressie', waarbij de hersenen lichtere, veiligere emotionele toestanden herontdekken. Het gaat niet om het ontlopen van verantwoordelijkheden, maar om het reactiveren van neurale paden die geassocieerd worden met spel, nieuwsgierigheid en directe bevrediging. En hier ligt vaak de doorbraak: door activiteiten uit het verleden opnieuw te beleven, herontdekken we niet alleen een tijdverdrijf, maar ook een spontanere versie van onszelf – een versie die de angst om fouten te maken of het oordeel van anderen nog niet had geïnternaliseerd.
Uiteindelijk worden deze momenten van ontspanning veel meer dan alleen tijdverdrijf. Ze fungeren als een mentale verademing, een rustige manier om tot rust te komen, spanning los te laten... en te beseffen dat plezier ook een plekje op onze agenda verdient. Je hoeft niet te wachten tot je een kind hebt om deze fundamentele bezigheden te herontdekken.
