Kawa jest jednym z najchętniej spożywanych napojów na świecie. Oprócz dobrze znanych właściwości pobudzających, może również odgrywać rolę w zdrowiu mózgu. Obszerne badanie przeprowadzone przez naukowców z Harvardu, MIT oraz Brigham and Women's University sugeruje, że picie dwóch do trzech filiżanek kawy z kofeiną dziennie wiąże się z niższym ryzykiem demencji.
Badanie przeprowadzone na ponad 130 000 osób
Aby lepiej zrozumieć wpływ kawy na starzenie się mózgu, naukowcy przeanalizowali dane ponad 130 000 uczestników obserwowanych przez około 43 lata. Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym JAMA.
W tym okresie naukowcy obserwowali nawyki uczestników dotyczące spożycia kawy i herbaty, a także ich zdrowie poznawcze w miarę upływu czasu. Analizy wykazały, że osoby regularnie spożywające kawę z kofeiną miały niższe ryzyko rozwoju demencji w porównaniu z osobami pijącymi jej w małych ilościach lub wcale.
Zmniejszone ryzyko demencji o około 18%
Według wyników badania, uczestnicy, którzy pili najwięcej kawy, mieli o około 18% niższe ryzyko rozwoju demencji w okresie obserwacji. Naukowcy zaobserwowali również, że uczestnicy ci osiągali średnio lepsze wyniki w niektórych testach poznawczych, w tym oceniających pamięć i szybkość przetwarzania informacji. Korzyści te były szczególnie widoczne u osób spożywających około dwóch do trzech filiżanek kawy dziennie.
Możliwa rola kofeiny
Wyniki badania sugerują, że kofeina może odgrywać rolę w tym potencjalnym działaniu ochronnym. Co więcej, naukowcy nie zaobserwowali takiego samego związku między spożyciem kawy bezkofeinowej a ryzykiem demencji. Ta różnica sugeruje, że niektóre związki obecne w kawie kofeinowej, a zwłaszcza kofeina, mogą wpływać na zdrowie mózgu.
Wiadomo, że kofeina działa na ośrodkowy układ nerwowy i blokuje niektóre receptory zaangażowane w procesy starzenia się mózgu. Naukowcy podkreślają jednak, że dokładne mechanizmy tego zjawiska wciąż nie zostały wyjaśnione.
Podobne efekty zaobserwowano w przypadku herbaty
W badaniu przeanalizowano również spożycie herbaty. Naukowcy odkryli podobny związek między umiarkowanym spożyciem herbaty a niższym ryzykiem demencji. Wyniki wskazują, że osoby pijące około jednej do dwóch filiżanek herbaty dziennie doświadczyły również nieco wolniejszego spadku funkcji poznawczych niż osoby, które tego nie robiły. Obserwacje te sugerują, że niektóre substancje obecne w tych napojach, takie jak kofeina czy niektóre przeciwutleniacze, mogą wspomagać funkcje mózgu.
Związek, a nie dowód związku przyczynowo-skutkowego
Pomimo tych zachęcających wyników, naukowcy podkreślają, że ich badanie wykazuje związek statystyczny, a nie związek przyczynowo-skutkowy. Na obserwowane wyniki mogą wpływać również inne czynniki. Na przykład osoby pijące kawę mogą mieć inne nawyki związane ze stylem życia, takie jak określona dieta, wyższy poziom aktywności fizycznej lub lepszy dostęp do opieki zdrowotnej. Naukowcy podkreślają zatem, że kawa nie powinna być traktowana jako jedyne rozwiązanie zapobiegające demencji.
Rola stylu życia w zdrowiu poznawczym
Liczne badania pokazują, że zdrowie mózgu zależy od kilku czynników. Zrównoważona dieta, regularna aktywność fizyczna, stymulacja intelektualna i zarządzanie czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego odgrywają istotną rolę w zapobieganiu pogorszeniu funkcji poznawczych.
Umiarkowane spożycie kawy może zatem wpisywać się w szerszy zestaw nawyków korzystnych dla zdrowia mózgu. Dla naukowców wyniki te otwierają jednak interesujące możliwości lepszego zrozumienia powiązań między niektórymi powszechnie spożywanymi napojami a starzeniem się mózgu.
