มีเรื่องราวมากมายที่เตือนใจเราอย่างทรงพลังว่าความทรงจำไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงคำพูด บางอย่างถ่ายทอดผ่านร่างกาย ผ่านการเคลื่อนไหว ผ่านอารมณ์ที่แท้จริง เรื่องราวของมาร์ตา ซินตา กอนซาเลซ ซัลดาญา เป็นการแสดงให้เห็นถึงสิ่งนี้ได้อย่างน่าประทับใจและงดงาม
ฉากเรียบง่ายที่กลายเป็นสากล
ในปี 2019 ณ บ้านพักคนชราแห่งหนึ่งในเมืองวาเลนเซีย ประเทศสเปน วิดีโอที่ถ่ายทำโดยไม่มีการจัดฉากใดๆ ได้สร้างความประทับใจให้กับผู้คนนับล้านทั่วโลก วิดีโอนั้นแสดงให้เห็นมาร์ตา ซินตา กอนซาเลซ ซัลดาญา อดีตนักบัลเลต์ที่กำลังป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์ เธอนั่งอยู่บนเก้าอี้เท้าแขน ดูสงบและแทบจะไม่ขยับเขยื้อน จากนั้นเสียงดนตรีท่อนแรกของเพลง Swan Lake ของไชคอฟสกีก็เริ่มบรรเลงขึ้น
ในห้วงเวลานั้นเอง บางสิ่งบางอย่างก็เคลื่อนไหว ร่างกายของเธอยืดตรง แขนยกขึ้น มือเปิดออกอย่างแม่นยำ ทุกการเคลื่อนไหวลื่นไหล งดงาม และควบคุมได้อย่างสมบูรณ์แบบ นี่ไม่ใช่การเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้วางแผนไว้ล่วงหน้า แต่เป็นการเต้นรำที่ฝังรากลึก การเต้นรำที่อุทิศให้กับศิลปะแห่งบัลเลต์มาตลอดชีวิต
ดูโพสต์นี้บนอินสตาแกรม
เมื่อร่างกายจดจำได้ก่อนคำพูด
มาร์ตาไม่พูด แต่ร่างกายของเธอบอกเล่าเรื่องราวทั้งหมด การเคลื่อนไหวของเธอแม่นยำ เป็นจังหวะ และถูกชี้นำโดยความทรงจำทางร่างกายที่ยังคงสมบูรณ์ แม้จะเจ็บป่วย ร่างกายของเธอยังคงเป็นพื้นที่แห่งความรู้ พลัง และความงดงาม มันกลายเป็นภาษาในตัวของมันเอง ที่สามารถแสดงออกถึงสิ่งที่คำพูดไม่สามารถสื่อได้อีกต่อไป
ฉากนี้เตือนใจเราว่า ร่างกายไม่เคยว่างเปล่า ไม่เคยไร้ประโยชน์ แม้จะอ่อนแอลงเพราะความเจ็บป่วย แต่ก็ยังคงไว้ซึ่งศักดิ์ศรี สติปัญญา และความสามารถในการรู้สึก ท่าทางของมาร์ตาเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า ร่างกายเก็บรักษาความทรงจำที่ฝังลึกเอาไว้มากมาย เกินกว่าความสามารถทางปัญญา
บทบาทสำคัญของดนตรีบำบัด
วิดีโอนี้ถ่ายทำโดยสมาคม Música para Despertar ซึ่งเชี่ยวชาญในการใช้ดนตรีเป็นเครื่องมือบำบัดสำหรับผู้ที่มีความบกพร่องทางด้านการรับรู้ แนวทางของพวกเขาตั้งอยู่บนแนวคิดที่เรียบง่ายแต่ทรงพลัง นั่นคือ ดนตรีที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลสามารถกระตุ้นความทรงจำ บรรเทาความวิตกกังวล และฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางอารมณ์ได้
ในกรณีของมาร์ตา ผลลัพธ์นั้นเกิดขึ้นทันที ตั้งแต่โน้ตแรก ทำนองเพลงก็ทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้น ดนตรีเปิดพื้นที่ให้ร่างกายได้แสดงออกอย่างอิสระ ปราศจากข้อจำกัด และการตัดสิน
ความทรงจำที่ไม่เสื่อมคลาย
วิทยาศาสตร์ทางประสาทวิทยาได้ยืนยันสิ่งที่ฉากนี้แสดงให้เห็นอย่างทรงพลัง ความทรงจำเกี่ยวกับดนตรีและการเคลื่อนไหว มักจะเป็นสิ่งสุดท้ายที่จะหายไปในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ บริเวณสมองที่เชื่อมโยงกับจังหวะ ดนตรี และท่าทางที่เรียนรู้มานาน บางครั้งได้รับผลกระทบจากการเสื่อมถอยน้อยกว่า นี่คือเหตุผลที่บางคนยังคงร้องเพลง รักษาจังหวะ หรือเต้นรำได้ แม้ว่าพวกเขาจะจำคนที่พวกเขารักไม่ได้แล้วก็ตาม ดนตรีทำหน้าที่เป็นเหมือนเส้นใยที่มองไม่เห็นเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน ร่างกายกับอารมณ์
วิดีโอที่แพร่กระจายไปทั่วโลกออนไลน์และมอบความหวัง
วิดีโอของมาร์ตาแพร่กระจายอย่างรวดเร็วในโซเชียลมีเดีย มียอดวิวหลายล้านครั้งและจุดประกายความรู้สึกไปทั่วโลก ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตจำนวนมากแบ่งปันประสบการณ์ของตนเอง โดยกล่าวถึงพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย หรือคนที่รักที่ได้รับผลกระทบจากโรคนี้ ช่วงเวลาที่บันทึกไว้ช่วยเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับโรคอัลไซเมอร์ จากเดิมที่มองว่าเป็นเพียงโรคแห่งการหลงลืม มาเป็นภาวะที่ยังคงมีความรู้สึกไว ความสุข และการแสดงออกทางกายภาพอยู่
ฉากนั้นสั้น แต่มีผลกระทบอย่างมาก มาร์ตาไม่ได้ฟื้นความทรงจำด้วยคำพูด แต่เธอเต้นรำ และท่าทางนี้ก็เพียงพอที่จะเตือนเราว่า แม้ในความลืมเลือน จุดสังเกตบางอย่างยังคงฝังลึกอยู่ในใจ ร่างกายของเธอกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวัง แสดงให้เห็นว่าความทรงจำสามารถปรากฏในรูปแบบอื่น ความงามยังคงมีอยู่ และการเต้นรำบางครั้งก็ช่วยให้เราจดจำได้
