Gekweekte zalm, die lange tijd werd geprezen als de ultieme gezondheidspartner dankzij de omega-3-vetzuren, wordt nu geconfronteerd met nieuwe waarschuwingen. Wetenschappers en ngo's wijzen op de aanwezigheid van vervuilende stoffen, waardoor het debat over de gezondheids- en milieueffecten opnieuw oplaait.
Verontreinigende stoffen onder toezicht
Verschillende wetenschappelijke studies hebben de aanwezigheid van verontreinigingen in bepaalde kweekvissoorten, waaronder zalm, aangetoond. Het gaat hierbij onder andere om persistente organische verontreinigende stoffen (POP's), polychloorbifenylen (PCB's) en diverse residuen afkomstig van industrieel visvoer.
De ngo Oceana vraagt regelmatig aandacht voor dit probleem. Volgens de organisatie kan kweekzalm zorgwekkende hoeveelheden verontreinigende stoffen bevatten, deels door het vismeel en de visolie die worden gebruikt als voer in de intensieve aquacultuur. Deze stoffen zouden "bioaccumulatief" zijn: ze hopen zich geleidelijk op in vetweefsel naarmate ze hoger in de voedselketen komen. Zalm is van nature een vetrijke vis. Dit betekent dat hij meer van bepaalde verontreinigende stoffen kan opslaan dan magere soorten. De concentraties variëren echter afhankelijk van de geografische herkomst, de kweekmethoden en de regelgeving in elk land.
Waarom de veehouderij vragen oproept
Gekweekte zalm wordt voornamelijk geproduceerd in zeekwekerijen waar de vissen in hoge dichtheden worden gehouden. Hun voer bestaat vaak uit producten afkomstig van andere vissen, die zelf ook worden blootgesteld aan verontreinigende stoffen in het zeewater. Dit systeem bevordert de concentratie van ongewenste stoffen.
De regelgeving in Europa, Noord-Amerika en Zuid-Amerika is niet identiek, wat van invloed kan zijn op de gemeten waarden. In de meeste gevallen voldoen producten die op de markt worden gebracht aan de drempelwaarden die door de gezondheidsautoriteiten zijn vastgesteld. Desalniettemin wordt herhaalde blootstelling aan bepaalde persistente organische verontreinigende stoffen al decennialang onderzocht vanwege hun potentiële effecten op het hormoonstelsel, de ontwikkeling en bepaalde chronische gezondheidsproblemen.
Een wereldwijde zorg
Zalm is een van de meest geconsumeerde vissoorten in Europa en Noord-Amerika. De enorme groei van de aquacultuur heeft aan de vraag voldaan, maar brengt ook milieuproblemen met zich mee: lokale vervuiling, de verspreiding van ziekten onder vissen en een toegenomen druk op de mariene hulpbronnen die worden gebruikt voor de productie van vismeel.
Voor Oceana is transparantie over herkomst en productiemethoden essentieel. De ngo pleit voor strengere controles en verbeterde landbouwmethoden om vervuiling en milieubelasting te verminderen.
Gezien deze factoren adviseren experts vooral om te diversifiëren. Het afwisselen van vissoorten, het kiezen van gecertificeerde producten of producten uit verantwoorde toeleveringsketens, en het niet concentreren van de consumptie op één soort vis, helpt het risico op accumulatie te beperken.
Je hoeft geen vis te eten.
Een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien in het debat: je hoeft geen zalm, of zelfs vis, te eten om gezond te zijn. Beelden van sommige viskwekerijen tonen een afschuwelijke realiteit: overbevolking, brute slachting, enzovoort. De situatie is niet veel beter in de industriële visserij: vissen worden massaal gevangen, er worden destructieve technieken gebruikt en ze lijden langdurig.
Mochten deze punten vragen bij u oproepen, weet dan dateen evenwichtig plantaardig dieet in uw voedingsbehoeften kan voorzien. Eiwitten, calcium, ijzer, essentiële vetzuren: al deze voedingsstoffen vindt u in peulvruchten, zaden, noten, volkoren granen en groene groenten. Uw lichaam kan volledig gevoed worden zonder afhankelijk te zijn van vis en schaaldieren.
Kortom, zoals zo vaak het geval is bij voeding, draait het allemaal om balans, variatie en informatie. Je hebt het recht om informatie te zoeken, de toeleveringsketens te bevragen, je eiwitbronnen te variëren of je gewoonten aan te passen. Bewust eten betekent ook respect hebben voor je lichaam, je waarden en het milieu waarin je leeft.
