Je hebt een derde van de winter doorgebracht met je neus in zakdoekjes, snuivend aan ravintsara-olie en hoestend alsof je leven ervan afhing. Nu je je beter voelt, ben je bang voor een terugval en heb je dezelfde obsessieve gewoonten ontwikkeld als Monk. Je ziet overal bacteriën en bent bang om die slopende verkoudheid steeds opnieuw te beleven. Het zou een vorm van hypochondrie kunnen zijn.
Gezondheidsangst, een veelvoorkomende angst
De bacteriën hebben je dit jaar niet echt gespaard. Je hebt net een slopend griepseizoen achter de rug, met koude rillingen, koorts en allerlei andere symptomen. Je hebt de hele winter rondgelopen met een loopneus, gehoest tot je erbij neerviel en gestreden tegen deze interne parasieten. Ondanks tien lagen kleding, een sjaal, herhaalde kuren met immuunversterkende medicijnen en optimale hygiënemaatregelen, ben je toch bezweken aan de seizoensgebonden virussen.
Het is gewoon pech. Maar nu je je beter voelt, blijf je maar aan het ergste denken. Je bent bang om die lusteloze momenten opnieuw te beleven, met je hoofd in de inhalator en de Vicks Vaporub die langs je keel naar beneden druppelt. Zo erg zelfs dat je stiekem droomt dat steriele pakken en latex handschoenen straks helemaal in de mode zijn.
Dit jaar is de griep meedogenloos. Het is niet zomaar een voorbijgaande verkoudheid die net zo snel weer verdwijnt als hij gekomen is. Het is een virulente verkoudheid die ons aan bed gekluisterd houdt en ons als planten laat voelen. Geen wonder dat je je een beetje paranoïde voelt. Zorgverleners noemen dit gezondheidsangst, een variant van hypochondrie. Je bent nog niet in het fobiestadium , maar je raakt in paniek zodra je keel kriebelt of je overweldigd wordt door vermoeidheid.
De onmiskenbare symptomen
Heb je jezelf wel eens betrapt op het betasten van je keel, op zoek naar gezwollen lymfeklieren, of het bekijken van jezelf in de spiegel, terwijl je je allerlei denkbeeldige symptomen voorstelde? Dit is zeker een teken van gezondheidsangst. Je controleert jezelf meerdere keren per dag en raadpleegt het internet voor antwoorden. Als je meest waardevolle armband een bloeddrukmeter is en je bij het minste teken van een opvlieger naar de thermometer grijpt, dan lijd je waarschijnlijk aan deze moderne aandoening.
"Het verschilt van persoon tot persoon en hangt af van de aandoening die iemand het meest zorgen baart, en die zorgen kunnen veranderen," legt dr. Spelman , psycholoog en klinisch directeur van de Private Therapy Clinic, uit. Hoe weet je of je angst ongegrond is? Hier zijn enkele veelvoorkomende signalen bij mensen met gezondheidsangst:
- Geobsedeerd door lichamelijke signalen: overmatige aandacht besteden aan kleine gewaarwordingen zoals licht ongemak, een veranderende moedervlek of zelfs een iets snellere hartslag dan normaal.
- Dwangmatige zoektocht naar antwoorden: Google raadplegen om een symptoom te begrijpen, eindeloos medische artikelen lezen of elke kleine afwijking in je gezondheid nauwkeurig onderzoeken.
- Herhaalde controles: vaker dan nodig je pols meten, je temperatuur controleren of je bloeddruk in de gaten houden.
- Een constante behoefte aan geruststelling: familieleden bellen, artsen raadplegen of gezondheidsverklaringen opvragen om je gerust te stellen.
- Aanhoudende angst ondanks geruststellende resultaten: zelfs na een medisch onderzoek waaruit blijkt dat alles in orde is, blijft de bezorgdheid bestaan.
Dit vergroot de angst voor de gezondheid.
Zoals de specialist uitlegt, is deze gezondheidsangst, die inmiddels deel uitmaakt van het medisch jargon, tijdens het hoogtepunt van de Covid-19-crisis verergerd. En sinds dat tijdperk van mondkapjes, handdesinfectiemiddel en sociale afstand is deze angst bijna chronisch geworden. De angstaanjagende nieuwsberichten die elke ziekte dramatiseren, ons voortdurend herinneren aan de stijging van het aantal kankergevallen en ons met elke krantenkop de illusie geven dat we ten onder gaan, verergeren deze mentale onrust alleen maar. Zelfs als ze niet direct betrekking hebben op je persoonlijke situatie, verhogen ze vaak de innerlijke spanning.
Het kan geruststellend lijken om alle medische middelen ter wereld binnen handbereik te hebben... totdat je met het ergste scenario te maken krijgt. Een zoektocht naar symptomen kan snel leiden tot alarmerende hypotheses, vooral voor mensen die geneigd zijn het ergste te verwachten. Maar om de dag naar de dokter gaan in de hoop dat die kwalen geneest die alleen in je hoofd bestaan, is niet de beste aanpak. Dr. Spelman beveelt een meer omvattende aanpak aan: cognitieve gedragstherapie (CGT). Het geneest niet het onzichtbare, maar het ontgift je van negatieve gedachten en helpt je schadelijke overtuigingen los te laten.
Als je bij elk klein hoestje in paniek raakt alsof het fataal kan zijn, dan heb je last van gezondheidsangst. Met een paar goede strategieën kun je deze vicieuze cirkel doorbreken. Het is natuurlijk niet de bedoeling om jezelf te laten verkwijnen of de banden met je arts te verbreken, maar om je angsten te beredeneren.
