Wat als je danspassen veel meer dan alleen je benen trainen? Volgens een studie die in 2025 werd gepubliceerd, is regelmatige dansbeoefening geassocieerd met een brein dat kenmerken vertoont die vergelijkbaar zijn met die van jongere mensen, soms tot wel zeven jaar achter op bepaalde indicatoren. Dit is goed nieuws, mits we er geen nieuw gebod van maken om "kost wat kost jong te blijven".
Een onderzoek dat de wetenschappelijke gemeenschap intrigeert.
Onderzoek gepubliceerd in Nature Communications toonde aan dat mensen die regelmatig dansen hersenkenmerken vertonen die minder door veroudering worden beïnvloed dan mensen met een meer sedentaire levensstijl. Het is belangrijk om te weten dat je de tijd niet kunt terugdraaien. Bepaalde indicatoren die verband houden met geheugen en leervermogen lijken echter beter bewaard te blijven.
Onderzoekers melden een verschil van maximaal zeven jaar in bepaalde hersenmarkers. Dit betekent dat de structuur of functie van sommige hersengebieden meer lijkt op die van jongere individuen. Een bemoedigend resultaat, maar wel een dat deel uitmaakt van een breder scala aan leefstijlgerelateerde factoren.
Waarom stimuleert dans de hersenen zo sterk?
Alle fysieke activiteiten zijn gunstig voor de algehele gezondheid, maar dansen heeft een unieke eigenschap: het spreekt zowel lichaam als geest tegelijkertijd aan. Dansen is niet zomaar het herhalen van een mechanische beweging. Je moet sequenties onthouden, het ritme anticiperen, je bewegingen in de ruimte coördineren en soms interactie hebben met een partner. Geheugen, aandacht, evenwicht, zintuiglijke waarneming en executieve functies worden allemaal tegelijkertijd geactiveerd.
Deze meervoudige stimulatie activeert de plasticiteit van de hersenen, het vermogen van de hersenen om gedurende het hele leven neurale verbindingen te creëren en te versterken. Volgens de huidige neurowetenschap speelt deze plasticiteit een cruciale rol bij het leren en behouden van cognitieve functies. Door nieuwe passen, nieuwe choreografie en nieuwe coördinatie te introduceren, houdt dans deze dynamiek in stand.
Veel meer dan alleen lichamelijke oefening
Dansen is meer dan alleen energieverbruik. Het activeert ook emoties en bevordert sociale verbondenheid. Muziek interpreteren, een ritme voelen, in een groep bewegen: dit alles stimuleert uitgebreide hersennetwerken. Regelmatige sociale interactie wordt geassocieerd met een betere geestelijke gezondheid. Muziek activeert op zijn beurt talloze hersengebieden die verband houden met geheugen en emoties. In combinatie met beweging versterken ze de cognitieve betrokkenheid.
De Wereldgezondheidsorganisatie wijst er ook op dat regelmatige lichaamsbeweging het risico op cognitieve achteruitgang helpt verminderen. Dansen past perfect bij deze aanbevelingen, met als extra voordeel een speelse en creatieve dimensie die regelmaat stimuleert.
Moet je intens dansen om ervan te genieten?
Nee. De waargenomen voordelen lijken vooral verband te houden met regelmaat. Een paar sessies per week kunnen al voldoende zijn, of het nu gaat om ballroomdansen, salsa, moderne dans of zelfs lessen die je thuis volgt. Het belangrijkste is consistentie. Een activiteit die je leuk vindt, zul je waarschijnlijk langer volhouden. En het is deze zachte maar regelmatige herhaling die de mechanismen ondersteunt die verband houden met hersenstimulatie.
Geen wedstrijd voor jongeren
Het is belangrijk om deze resultaten in perspectief te plaatsen. Ja, dansen kan geassocieerd worden met gunstigere hersenmarkers. Nee, dit betekent niet dat je per se een dansles moet volgen om "jong te blijven". Veroudering is natuurlijk. Je lichaam verandert, je huid evolueert, je tempo verandert ook. En dat is helemaal oké.
Bewegen mag nooit een extra druk worden, noch een nieuwe verplichting om de tijd te trotseren. Je kunt ervoor kiezen om te dansen voor je plezier, voor de vreugde van het bewegen, om je lichaam expressief te voelen. Je kunt ook de voorkeur geven aan een andere activiteit. Of gewoon bewegen op je eigen manier, wanneer je kunt en wanneer je er zin in hebt.
Dans illustreert op prachtige wijze het verband tussen beweging en hersengezondheid. Het combineert fysieke inspanning, intellectuele stimulatie, emotie en sociale verbondenheid. De belangrijkste boodschap gaat echter niet over het najagen van een 'jonger' brein. Het gaat erom dat je op een zachte manier voor jezelf zorgt. Je waarde wordt niet afgemeten aan je leeftijd of je prestaties. Ouder worden is geen falen dat gecorrigeerd moet worden; het is een evolutie die je volledig moet omarmen – met of zonder choreografie.
