A co, gdyby część waszej wspólnej historii opuściła Ziemię i osiedliła się na Księżycu? W 2027 roku kapsuła mogłaby dotrzeć do naszego naturalnego satelity z ambitną misją: zachowania trwałego śladu ludzkości. Projekt, będący połączeniem technologicznego kunsztu, kosmicznego marzenia i społecznej debaty, intryguje równie mocno, co fascynuje.
Kapsuła księżycowa zatwierdzona przez NASA
Ten międzynarodowy projekt, nazwany „Sanktuarium na Księżycu”, został oficjalnie zaprezentowany 21 marca 2024 roku w Paryżu. Jego celem jest lądowanie kapsuły czasu na Księżycu w ramach misji programu CLPS (Commercial Lunar Payload Services) NASA, zintegrowanego z inicjatywą Artemis.
Pomysł zrodził się w głowie francuskiego inżyniera Benoîta Faiveleya, który kierował wielodyscyplinarnym zespołem naukowców, artystów, inżynierów i historyków. Projekt jest wspierany przez UNESCO i objęty patronatem Prezydenta Republiki Francuskiej. Ambicja jest jasna: do 2027 roku wysłać archiwa zdolne do przetrwania ekstremalnych warunków panujących na powierzchni Księżyca. To nie tylko symboliczny gest. Cały system został zaprojektowany tak, aby spełnić techniczne wymagania misji kosmicznej. Kapsuła będzie częścią misji nadzorowanej przez NASA, co nada inicjatywie silny wymiar instytucjonalny.
Zobacz ten post na Instagramie
Dlaczego wybrano Księżyc jako „kosmiczne schronienie”?
W przeciwieństwie do Ziemi, Księżyc nie podlega erozji atmosferycznej, aktywności tektonicznej ani zjawiskom klimatycznym. Innymi słowy, wszystko, co się tam znajduje, może potencjalnie pozostać nienaruszone przez miliony lat. Oddalony od Ziemi o około 384 400 kilometrów, Księżyc staje się zatem naturalnym sanktuarium, niemal kosmicznym skarbcem. W czasach, gdy Twoje dane cyfrowe zależą od zmieniających się formatów i szybko starzejących się technologii, ideą jest stworzenie archiwum niezależnego od obecnych mediów elektronicznych.
Dwadzieścia cztery szafirowe dyski opowiadające historię ludzkości
Rdzeń projektu składa się z 24 przemysłowych dysków szafirowych, każdy o średnicy około 10 centymetrów i grubości 1 milimetra. Materiał ten został wybrany ze względu na wyjątkową odporność na wahania temperatury i promieniowanie. Informacje są grawerowane laserowo na tych dyskach w postaci analogowych mikropikseli.
Cel jest ambitny: umożliwienie odczytu gołym okiem lub przez zwykłą lupę, bez konieczności stosowania skomplikowanej technologii. Każdy dysk może zawierać kilka miliardów pikseli, a więc tysiące stron w formie obrazów, diagramów lub tablic objaśniających. Grawerowanie odbywa się we współpracy z francuskimi instytucjami naukowymi, w tym z Francuską Komisją Energii Alternatywnej i Energii Atomowej (CEA). Całość zostanie umieszczona w certyfikowanym pojemniku, zaprojektowanym tak, aby wytrzymać obciążenia związane z transportem i rozmieszczeniem na Księżycu.
Co możemy przekazać dalej od siebie?
„Sanktuarium na Księżycu” koncentruje się wokół głębokiego pytania: co chcesz przekazać o swojej cywilizacji na przestrzeni milionów lat? Treść skupia się wokół trzech tematów: kim jesteśmy, co wiemy i co robimy. Zawiera elementy związane z matematyką, naukami przyrodniczymi, paleontologią, historią sztuki i ważnymi osiągnięciami kulturowymi.
Projekt obejmuje również archiwizację męskich i żeńskich genomów człowieka, zsekwencjonowanych w Kanadzie przez Michael Smith Genome Sciences Centre (BC Cancer). Profile, zwane „genomenautami”, zostały wybrane w drodze procedury opisanej jako anonimowa i rygorystyczna pod względem naukowym. UNESCO wspiera wymiar projektu związany z dziedzictwem, w szczególności poprzez integrację treści dotyczących obiektów światowego dziedzictwa oraz kluczowych tekstów dotyczących bioetyki i praw człowieka.
Między fascynacją a kontrowersją w mediach społecznościowych
Jak to często bywa w przypadku projektów kosmicznych, ogłoszenie nie spotkało się z powszechną aprobatą. W mediach społecznościowych pojawiły się głosy potępiające to, co postrzegają jako nową formę zanieczyszczenia kosmosu. Krytycy argumentują, że ludzkość już wystarczająco nasyciła Ziemię, nie eksportując swoich śladów gdzie indziej.
Inni natomiast wyrażają podziw dla możliwości, jakie daje nam współczesna technologia. Wielu mówi o „szalonej” ewolucji ludzkich możliwości i chwali śmiałość projektu, który odważa się myśleć długoterminowo, wykraczając poza cykle polityczne czy ekonomiczne. Debata, w której biorą udział troska o środowisko naturalne i podziw dla nauki, odzwierciedla szersze pytanie: jak pogodzić eksplorację, odpowiedzialność i pamięć zbiorową?
Ostatecznie, poza technicznymi osiągnięciami, „Sanctuary on the Moon” kwestionuje nasz związek z transmisją. W świecie, w którym wszystko jest aktualizowane, zastępowane i pobierane, wybór trwałego grawerunku i stabilności Księżyca jest niemal gestem filozoficznym. Archiwizowanie historii ludzkości na Księżycu oznacza akceptację faktu, że musimy rozpatrywać nasze istnienie w skali kosmicznej.
