Dit is een vraag waar ouders zelden aan denken, in tegenstelling tot de vraag hoe baby's geboren worden. Hun liefde is zo instinctief en natuurlijk dat ze er niet per se over nadenken om die aan hun kinderen bij te brengen. Die kinderen verwarren hun neven en nichten soms met hun 'vriendinnen' en ontwikkelen zo kleine Oedipuscomplexen. Hier volgen een paar suggesties om het onderwerp open en eerlijk aan te snijden.
Liefde, een abstract begrip voor jongeren.
Als kinderen constant "waarom" vragen, verwacht je elke vraag behalve deze. Soms, in een vlaag van nieuwsgierigheid, stellen je kleintjes een lastige vraag en overvallen ze je volledig. Wanneer ze vragen : "Wat is liefde?" , sta je sprakeloos, alsof het een compleet nieuw begrip is. Je bent bijna geneigd een woordenboek te pakken of chatGPT om hulp te vragen.
Hoe kun je objectief en neutraal blijven in je definitie van liefde, een gevoel dat voor jou zowel zo vanzelfsprekend als zo onbeschrijfelijk lijkt? Het is bijna net zo lastig als uitleggen hoe baby's worden gemaakt. De kool-en-ooievaar-metafoor gaat hier niet op. Liefde is een genuanceerd begrip en kan niet in één woord worden samengevat. Wat de zaak er natuurlijk niet makkelijker op maakt.
Voor een kind is liefde iets wat ze verwerven, maar niet altijd begrijpen. Het is een gevoel, een ervaring, maar zelden een helder concept. Ze voelen dat ze van hun ouders, hun favoriete speelgoed of hun beste vriend houden, zonder per se te begrijpen wat deze banden van elkaar onderscheidt. Liefde zit in hun genen; het heeft alleen nog geen 'rijpheid' bereikt. Sterker nog, zonder het te beseffen, laten kinderen dit elke dag zien: door hun ouders te knuffelen, door een boeket bloemen uit de tuin voor hun oma te schikken, door hun stukje zelfgebakken taart te delen met hun beste vriend.
Daarom zijn grote filosofische verhandelingen nutteloos. Het is beter om te beginnen met concrete situaties: "Weet je, als je blij bent om iemand een knuffel te geven? Dat is een manier om liefde te tonen." Of: "Als je veel om iemand geeft en wilt dat diegene gelukkig is, dát is liefde."
Pas de uitleg aan de leeftijd van het kind aan.
Het spreekt voor zich dat je geen uitgebreide uitleg gaat geven aan een peuter die amper vijf woordjes achter elkaar kan zeggen en net heeft leren lezen. Een jong kind heeft vooral behoefte aan simpele en geruststellende referentiepunten: liefde is wat je voelt in knuffels, glimlachen en gedeelde momenten.
Vermijd overhaaste conclusies en voorbarige vragen zoals "Is hij je vriendje?" , die het kind alleen maar in verwarring brengen. Hun kleine hersenen kunnen immers niet alles tegelijk verwerken. "Je moet de taal niet overhaasten, oftewel geen vooropgezette ideeën uitdragen, geen dingen zeggen als: 'Hij is verliefd, zij is verliefd!' als het kind jong is en deze ongelooflijke emotionele complexiteit ervaart," waarschuwt Sonia Chaine , auteur van het kinderboek "Love, I Understand Everything".
Naarmate je kind ouder wordt, kun je dieper op het onderwerp ingaan en je lessen verfijnen door liefde in meer detail te behandelen. Dit is het moment waarop je je kind uitlegt dat ze hun zusje niet kunnen liefhebben zoals de prins Assepoester liefheeft, of zoals mama papa liefheeft. Als je je ongemakkelijk voelt bij dit onderwerp, ga dan naar de bibliotheek. Die staat vol met inzichtelijke en geïllustreerde boeken over dit onderwerp. Een voorbeeld hiervan is "Histoire pour Mieux Aimer" (Verhalen om beter lief te hebben), een kundige en toegankelijke uitleg van de 5 liefdestalen.
Noem de verschillende soorten liefde, zonder ze door elkaar te halen.
In tegenstelling tot de mysterieuze oorsprong van baby's, die slechts één definitieve verklaring vereist, is liefde zo veelzijdig dat ze zich in verschillende hoofdstukken ontvouwt, van het meest onschuldige tot het meest volwassen. Een kind kan zeggen : "Ik ben verliefd op mama" of "Ik ga met mijn klasgenoot trouwen." En dat is volkomen normaal. In plaats van ze hard te corrigeren, is het beter om woorden en zachte begeleiding te gebruiken. "Wat je voelt is een heel sterke liefde, maar het is niet hetzelfde als de liefde tussen twee geliefden."
Het onderscheiden van liefde binnen het gezin, vriendschappelijke liefde en romantische liefde helpt verwarring te voorkomen en de emoties van een kind te erkennen. We ontkennen niet wat ze voelen, we helpen ze het gewoon te begrijpen. Op deze manier weet het kind dat het niet met de leerkracht mag flirten of een familielid mag charmeren.
Geef elke dag het goede voorbeeld zonder drama.
Zoals je waarschijnlijk weet, leren kinderen door imitatie. Ze nemen beelden gemakkelijker op dan woorden. Ze zijn ook scherpe waarnemers. Als je kind je twee keer je tong heeft zien uitsteken tijdens het maken van een kruiswoordpuzzel, zal het die beweging waarschijnlijk nadoen. Hetzelfde geldt voor liefde en hoe je die in je dagelijks leven toont. De manier waarop je genegenheid uitdrukt, conflicten oplost of respect toont, is een ware, stille les.
Het is niet de bedoeling om een show op te voeren, of om "Love Actually" na te spelen in je woonkamer, maar eerder om te reflecteren vóórdat je handelt en, bovenal, om de aanwezigheid van deze toeschouwers te beseffen, die uiteindelijk slechts jouw "dubbelgangers" zijn. Een teder gebaar, aandachtig luisteren, een vredig gesprek... dit alles vormt hun visie op liefde. Ze begrijpen, zonder dat we het hoeven te zeggen, dat liefde niet beperkt is tot woorden, maar elke dag wordt beleefd.
Hoewel liefde ontstaat door ervaringen en tot de adolescentie "onschuldig" blijft, wordt ze ook gevormd door ouders en de inzichten die zij bieden.
