Deze vier letters duiden op gevaar. PFAS, die alomtegenwoordige verontreinigende stoffen die stilletjes onze keukengerei, kartonnen voedselverpakkingen, cosmetica en zelfs sommige van onze kleding besmetten, ondermijnen onze gezondheid. En de wetenschappelijke gemeenschap heeft alarmerende nieuwe ontdekkingen gedaan over deze giftige chemische verbindingen, waardoor de grens tussen sciencefiction en werkelijkheid steeds vager wordt.
PFAS, verantwoordelijk voor geboorteafwijkingen bij baby's
We komen ze dagelijks tegen zonder het te beseffen, bijvoorbeeld bij het aanbrengen van crèmes op ons gezicht, het bakken van eieren of zelfs bij het drinken van kraanwater. Achter dit acroniem, dat regelmatig in het nieuws komt en zorgen baart bij volksgezondheidsorganisaties, gaan meer dan 4000 chemische verbindingen schuil.
PFAS worden al sinds de jaren 50 gebruikt vanwege hun betrouwbaarheid en duurzaamheid en zijn overal te vinden, van antiaanbakpannen en waterdichte kleding tot cosmetica en huishoudelijke producten. In tegenstelling tot pesticiden, die een penetrante en gemakkelijk herkenbare geur achterlaten, zijn PFAS discreter. Toch zijn ze bijzonder hardnekkig, vandaar hun bijnaam: "eeuwige verontreinigende stoffen".
PFAS zijn het onderwerp geweest van talloze wetenschappelijke studies, maar die hebben nog niet al hun schadelijke effecten aan het licht gebracht. Onderzoekers hebben al wel een aantal gezondheidseffecten gedocumenteerd, waaronder een lager geboortegewicht, een verhoogd risico op nierkanker, een verminderde immuunrespons op vaccinaties en dyslipidemie. En ze hebben een aantal nieuwe en alarmerende ontdekkingen gedaan, die niet veel goeds voorspellen voor stellen die een baby willen .
Volgens een recent onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Chemical Research in Toxicology, kunnen PFAS craniofaciale afwijkingen vóór de geboorte veroorzaken. Deze kunnen zich uiten in een meer uitgesproken asymmetrie van het gezicht, een gespleten lip, een misvormde neus of wijd uiteenstaande ogen. En er is een gevoel van déjà vu. Deze bevindingen doen denken aan de zaak van de "baby's die zonder armen werden geboren" en de misvormingen die optraden in de buurt van behandelde velden.
Wat deze hardnekkige verontreinigende stoffen tijdens de zwangerschap veroorzaken.
De werkelijkheid begint steeds meer op een dystopie of een werk van George Orwell te lijken. Het scenario van de 'mutante baby' wordt met de dag realistischer en werpt een schaduw van gevaar over de wiegjes van aanstaande ouders. Zoals wetenschappers uitleggen, kunnen vrouwen die aan PFAS worden blootgesteld, baby's ter wereld brengen met misvormde kaken of onderontwikkelde ogen , die kleiner of minder functioneel zijn dan normaal.
Om tot deze sombere conclusies te komen, richtten onderzoekers zich op 139 PFAS-verbindingen en ontdekten dat PFDA het schadelijkst was voor de craniofaciale ontwikkeling van de foetus. Waarom? Omdat deze verontreinigende stoffen retinoïnezuur verstoren, een molecuul dat zorgt voor een goede ontwikkeling van de schedel in de vroege stadia van de zwangerschap. Zelfs bij zeer lage doses kunnen deze stoffen zichtbare veranderingen in het gezicht veroorzaken. Het risico neemt met ongeveer 10% toe, zelfs bij minimale blootstelling.
"Deze ontdekking stelt ons in staat verder te kijken dan een simpele associatie en geeft een duidelijke verklaring voor hoe PFDA de foetale ontwikkeling kan verstoren. Dit is een cruciale stap in het begrijpen van een grote en complexe groep milieuverontreinigende stoffen," aldus Jed Lampe, de hoofdpersoon van de studie.
De juiste stappen om paniek te voorkomen en jezelf ertegen te beschermen.
Geconfronteerd met deze alarmerende onthullingen is het moeilijk om niet te bezwijken voor een soort alomvattende angst. Er is echter geen reden om in paniek te raken. Hoewel PFAS alomtegenwoordig zijn, zijn er eenvoudige stappen die u kunt nemen om uw dagelijkse blootstelling te beperken zonder uw levensstijl drastisch te veranderen.
Ten eerste is het in de keuken het beste om keukengerei van roestvrij staal, gietijzer of keramiek te gebruiken in plaats van beschadigde antiaanbakpannen. Wat betreft voeding: het verminderen van je consumptie van sterk bewerkte producten en het vermijden van vette of waterdichte voedselverpakkingen (zoals sommige kartonnen of fastfoodverpakkingen) kan een groot verschil maken.
Ook in de badkamer is het belangrijk om wat uit te zoeken. Sommige cosmetica, met name langhoudende foundations of waterproof mascara's, kunnen PFAS bevatten. Het lezen van etiketten en kiezen voor eenvoudigere of gecertificeerde formules is dan een goede voorzorgsmaatregel, zonder in de valkuil te trappen van een obsessie met "alles wat "schoon" is.
Ook kraanwater kan, afhankelijk van de regio, vervuild zijn. Het gebruik van specifieke filters kan helpen om bepaalde verontreinigingen te verminderen, hoewel niet alle oplossingen even effectief zijn. Naast individuele acties is er ook een collectieve verantwoordelijkheid. Regelgeving, industriële controles, transparantie van merken: bewustwording is essentieel als we de impact van deze "hardnekkige vervuilers" op een duurzame manier willen beperken.
Intussen is het de bedoeling niet om in angst te leven, maar in een vorm van geïnformeerde waakzaamheid. Want geïnformeerd blijven, je gewoonten aanpassen en helder van geest blijven, is al een manier om enige controle terug te winnen in een omgeving die dat niet altijd is.
