Cortisol, een woord dat ooit alleen in medisch jargon voorkwam, is nu een van de populairste hashtags op TikTok. Dit hormoon, dat ooit alleen in wetenschappelijke tijdschriften werd besproken, is nu publiek vijand nummer één. Internetgebruikers geven het de schuld van hun slapeloosheid, stemmingswisselingen en lage libido. Daarom beginnen ze aan "cortisol-detoxen" om "hun lichaam en geest weer in balans te brengen".
Wat is cortisol precies?
Iedereen heeft het er nu over. Op sociale media staat deze term, die ooit alleen bekend was bij geneeskundestudenten en scriptieschrijvers, nu in de schijnwerpers, en niet per se om de juiste redenen. Want nee, cortisol is niet zomaar een nieuwe uitvinding van de schoonheidsindustrie, en het is ook geen in een laboratorium gemaakt ingrediënt om je levensduur te verlengen. Het is evenmin een besmettelijk virus, ook al proberen internetgebruikers het weg te jagen alsof het de griep is midden in de winter.
Cortisol, de dopamine-antagonist, is het onzichtbare gif van het lichaam, de vloek van het welzijn. Althans, zo omschrijven internetgebruikers het, waarmee ze misinformatie verspreiden. Als dit woord je nog steeds onbekend voorkomt, ben je waarschijnlijk niet erg technisch onderlegd of bijzonder geïnteresseerd in krantenkoppen over gezondheid. Cortisol, ook wel bekend als het stresshormoon, is overal op TikTok te vinden en wordt afgeschilderd als een boosdoener. Toch is het niet volledig kwaadaardig.
Het is je bloed dat je bloeddruk reguleert, voorkomt dat je allerlei bacteriën oploopt in het openbaar vervoer en je beschermt tegen kleine verwondingen door een ontstekingsremmende reactie. Het is ook wat je 's ochtends uit bed haalt en je de energie geeft om naar je bus te rennen als je te laat bent.
De "cortisoldetox": meer een mythe dan de werkelijkheid.
Internetgebruikers die hun lichaam eens flink willen reinigen, doen zogenaamde "cortisol-detoxen". Alsof het een gifstof is die je zo kunt verwijderen. Cortisol verdwijnt echter niet van de ene op de andere dag, zoals een zware maaltijd met een verfrissende kruidenthee. De "cortisol-detox", die bijna de vorm van een spirituele retraite aanneemt, is eigenlijk een verkeerde benaming. Fysiologisch gezien is het gewoonweg onmogelijk. Proberen cortisol uit je lichaam te verwijderen is net zoiets als het rijsmiddel uit brood of de bloem uit pasta halen: je verwijdert een essentieel element voor hun bestaan.
Degenen die intensieve lichaamsbeweging inruilen voor rustige rek- en strekoefeningen en boeken in plaats van de tv aan te zetten, in de hoop van hun cortisolniveau af te komen, beseffen zich niet dat ditzelfde hormoon een ware 'brandstof' is. "Cortisol helpt energiereserves te mobiliseren, het immuunsysteem te versterken, ontstekingen te verminderen en energie weg te leiden van de spijsvertering, voortplanting en groei", legt Jeffrey Blumberg uit, onderzoeksprofessor aan de Friedman School of Nutrition Science and Policy van Tufts University. Er is ook een minder 'barbaarse' manier om met dit hormoon samen te leven in plaats van erdoor beheerst te worden.
Het reguleren van het cortisolniveau, een echt goed idee!
Hoewel "cortisoldetox" meer een marketingslogan is dan een wetenschappelijke realiteit, kun je de controle over dit hormoon, dat onterecht een slechte reputatie heeft, wel degelijk terugkrijgen. Het doel is niet om het hormoon volledig te elimineren, maar om te voorkomen dat het te lang verhoogd blijft. Wanneer het lichaam constant gestimuleerd wordt door een stressvolle levensstijl, kan het uitgeput raken en bijzonder slopende symptomen ontwikkelen. Het syndroom van Cushing is hiervan het meest extreme voorbeeld.
Onder normale omstandigheden volgt cortisol een precies ritme: het stijgt 's ochtends om ons te helpen de dag te beginnen en daalt vervolgens geleidelijk gedurende de dag. Chronische stress, slaapgebrek, mentale overbelasting of overmatig schermgebruik kunnen dit natuurlijke evenwicht echter verstoren. Op dat moment ervaren sommige mensen aanhoudende vermoeidheid, prikkelbaarheid of slaapstoornissen.
Experts zijn het over één ding eens: in plaats van te spreken over 'detoxen', is het nauwkeuriger om te spreken over 'regulering'. En het goede nieuws is dat dit bereikt kan worden met simpele acties, die vaak veel toegankelijker zijn dan de dure wellnessprogramma's die op sociale media worden verkocht. "Er bestaat geen wondermiddel om het cortisolniveau te reguleren, maar we hebben wel bekende strategieën voor stressmanagement , waaronder een gezond dieet, regelmatige lichaamsbeweging en het beoefenen van meditatie of mindfulness", legt de expert uit.
Kortom, de beroemde "cortisoldetox" bestaat misschien niet, maar de behoefte om voor je zenuwstelsel te zorgen is wel degelijk reëel. En als deze trend al één voordeel heeft, is het dat het ons eraan herinnert dat rust, kalmte en naar onszelf luisteren geen luxe zijn... maar echte behoeften.
