Datingapps bieden binnen enkele minuten toegang tot honderden profielen. Kan deze indruk van constante overvloed relaties verzwakken zodra een stel is gevormd? Tussen de illusie van eindeloze mogelijkheden en de veranderende normen van de liefde werpen verschillende wetenschappelijke studies licht op dit debat.
De logica van de 'liefdesmarkt' geanalyseerd door onderzoekers.
Platformen zoals Tinder, Bumble en Meetic werken volgens het principe van het verzamelen van profielen die gefilterd zijn op basis van criteria. Dit mechanisme is uitgebreid bestudeerd door psycholoog Eli Finkel en zijn collega's.
In een analyse gepubliceerd in Psychological Science in the Public Interest leggen onderzoekers uit dat datingsites de zoektocht naar liefde transformeren in een selectieproces dat vergelijkbaar is met een markt die gestructureerd wordt door algoritmische filters. Volgens hen kan de blootstelling aan een groot aantal opties de manier veranderen waarop individuen potentiële partners beoordelen en het idee versterken dat er altijd een geschikter alternatief is.
De paradox van keuze: te veel opties, te weinig voldoening?
Het concept van de "keuzeparadox", ontwikkeld door psycholoog Barry Schwartz, suggereert dat een veelvoud aan opties de tevredenheid kan verminderen en de beslissingsangst kan vergroten.
Toegepast op online dating zou dit fenomeen kunnen verklaren waarom sommige mensen moeite hebben met het aangaan van een langdurige relatie. De wetenschap dat er een groot aantal profielen beschikbaar is, kan het idee versterken dat een potentieel 'betere' partner binnen handbereik is. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit concept niet specifiek is voor datingapps, maar dat onderzoekers het regelmatig gebruiken om de effecten ervan te analyseren.
Is de betrokkenheid werkelijk verzwakt?
Sommige onderzoeken tonen aan dat alleen al de blootstelling aan alternatieven invloed kan hebben op hoe we het verloop van een verhaal waarnemen. Een studie gepubliceerd in Computers in Human Behavior onderzoekt de dynamiek van interacties via apps. Het benadrukt het belang van communicatie en de overgang naar offline interacties voor het behoud van een sterke band. De onderzoekers geven aan dat het gebruik – en niet de tool zelf – grotendeels de kwaliteit van de relatie bepaalt.
De onderzoekers concluderen niet dat de veelheid aan profielen automatisch tot storingen leidt, maar benadrukken wel de centrale rol van het gedrag dat gebruikers vertonen.
Zijn online gevormde relaties minder stabiel?
In tegenstelling tot sommige vooropgezette ideeën, tonen de beschikbare gegevens niet aan dat stellen die elkaar online hebben ontmoet, kwetsbaarder zijn.
Een grootschalig onderzoek analyseerde meer dan 19.000 huwelijken in de Verenigde Staten. De resultaten wijzen erop dat stellen die elkaar online ontmoetten, een vergelijkbare – of zelfs iets hogere – tevredenheid rapporteerden dan stellen die elkaar offline ontmoetten, en dat het scheidingspercentage ten tijde van het onderzoek iets lager lag. Deze gegevens suggereren dat de manier waarop iemand elkaar ontmoet, op zich geen factor is in de kwetsbaarheid van een huwelijk.
De trivialisering van datingapps
Het gebruik van digitale platforms is de laatste jaren wijdverspreid geraakt. Volgens het Pew Research Center gaf in 2020 ongeveer 30% van de Amerikaanse volwassenen aan een datingapp of -website te hebben gebruikt.
Het rapport benadrukt dat, hoewel sommige ervaringen negatief zijn (intimidatie, ongepast gedrag), de meerderheid van de gebruikers hun algehele ervaring als positief of neutraal beschrijft. Deze normalisering helpt online dating te integreren in hedendaagse romantische relaties, zonder dat dit per se leidt tot meer instabiliteit.
De illusie van overvloed, een psychologische factor in plaats van een structurele.
Onderzoek wijst op één punt: de overvloed aan profielen kan de perceptie van alternatieven beïnvloeden, maar leidt niet automatisch tot een verzwakking van relaties. De volgende factoren spelen een doorslaggevende rol:
- duidelijkheid van relationele intenties
- communicatie rondom exclusiviteit
- emotionele investering
- compatibiliteit en gezamenlijke projecten
Met andere woorden, de applicatie fungeert als een hulpmiddel. Relationele dynamiek is primair afhankelijk van het gedrag en de verwachtingen van de partners.
Tussen keuzevrijheid en verplichting
De enorme hoeveelheid profielen kan de indruk wekken van eindeloze mogelijkheden, wat bij sommige mensen kan leiden tot aanhoudende besluiteloosheid. Beschikbare wetenschappelijke gegevens tonen echter niet aan dat relaties die via datingapps ontstaan, minder stabiel zijn. De kracht van een relatie berust voornamelijk op interpersoonlijke factoren: vertrouwen, communicatie en wederzijdse betrokkenheid. Datingapps veranderen de manier waarop mensen met elkaar in contact komen, maar ze bepalen op zichzelf niet de stabiliteit van een relatie.
In een omgeving waar de mogelijkheden talloos lijken, blijft het vermogen om te kiezen en te investeren de echte uitdaging van hedendaagse romantische relaties.
