Kiedy mówimy o spokoju, spontanicznie myślimy o sesjach medytacyjnych w pozycji lotosu, kąpielach w gongach czy regenerujących spacerach po lesie, a nie o grze na harfie, która pobudza nasze nerwy. A jednak ludzkie ciało mieści w sobie niesamowitą sieć nerwową, a na tej wewnętrznej mapie znajduje się nerw, który rządzi naszym dobrostanem. To trochę jak przycisk do uzyskania dostępu do spokoju.
Nerw błędny w centrum dyskusji o wersji 2.0
Medytacja stała się niemalże obowiązkową praktyką. Ta czynność, mająca pomóc nam się zrelaksować, wydaje się niemal obowiązkiem. Kiedy zamykamy oczy przy dźwiękach prymitywnej muzyki, wizualizujemy naszą niekończącą się listę rzeczy do zrobienia, zamiast przenosić się do białego raju pełnego wodospadów. Ta chwila, daleka od oczyszczenia umysłu, przypomina nam o wszystkich naszych obowiązkach. Czujemy się, jakbyśmy marnowali czas na piankowej macie. Chociaż medytacja ma właściwości uspokajające, często wydaje się uciążliwym obowiązkiem.
W mediach społecznościowych samozwańcze duchowe postacie nie kłaniają się już przed buddyjskimi posągami ani nie palą kadzideł, by osiągnąć ten święty stan błogości. Stymulują nerw błędny, część ciała znaną niegdyś jedynie elicie naukowej lub studentom medycyny. Nasze ciało, ze wszystkimi swoimi odgałęzieniami i licznymi ścieżkami, jest tak złożone jak urządzenie elektroniczne. Mieści 31 dwustronnych par nerwów rdzeniowych, a w tym ultrapołączonym systemie nerw błędny jest w pewnym sensie naszym „wewnętrznym Wi-Fi”. Specjaliści preferują bardziej naukowe określenie, porównując je do „superautostrady informacyjnej”.
Nerw błędny przebiega przez tułów od podstawy czaszki do jelit. Ten najdłuższy nerw czaszkowy przebiega w pobliżu ważnych narządów, takich jak serce i płuca. „Jest głównym motorem reakcji układu przywspółczulnego: odpoczynek-trawienie-regeneracja, wysyłając sygnały do całego ciała, aby zwolnić tętno, rozpocząć trawienie i zmniejszyć stan zapalny” – wyjaśnił dr Navaz Habib w wywiadzie dla Vogue . To wspólny mianownik naszego wewnętrznego komfortu i równowagi. Ciało jest jak rozległa mapa drogowa, a istnieją ścieżki, które łatwo prowadzą do spokoju.
Jak stymulować nerw błędny
Nie ma sensu grać na gitarze na klatce piersiowej, aby próbować wpłynąć na ten ukryty nerw. Ponieważ nerw błędny jest niedostępny z zewnątrz, stymulacja odbywa się bardziej pośrednio, okrężnymi drogami. Chociaż pracownicy służby zdrowia i zamożni ludzie inwestują w najnowocześniejsze urządzenia do elektrostymulacji, aktywacja tego nerwu, który działa jak regulator emocji, jest całkowicie możliwa bez żadnego sprzętu.
Oddechowy
Czasami czujemy się, jakbyśmy wstrzymywali oddech. Duszność, płytki oddech, uczucie duszności. Stres uniemożliwia nam pobranie wystarczającej ilości tlenu, a w takiej sytuacji nerw błędny pozostaje nieaktywny. Dzięki ćwiczeniom koherencji serca pod okiem instruktora odzyskujemy kontrolę nad oddechem. To już nie klatka piersiowa się unosi, ale przepona się odblokowuje.
Płukanie gardła
Zazwyczaj robimy to, aby odświeżyć oddech lub usunąć resztki pasty do zębów. Jednak czynność ta jest również zalecana w celu stymulacji nerwu błędnego, który czasami może być nieco ospały. Dlaczego? Ponieważ angażuje otaczające mięśnie i tworzy pewien rezonans. Mózg z kolei odbiera to jako uspokajający sygnał.
Brzęczenie
Być może już nucisz pod prysznicem, nie zdając sobie z tego sprawy, ale ten cichy, ciągły hałas, który kojarzymy ze źle śpiewanymi piosenkami lub chwilami nudy, może również przyczyniać się do aktywacji nerwu błędnego. Zasada jest prosta: wibracje wytwarzane przez nucenie pośrednio stymulują pewne obszary połączone z tą słynną siecią przywspółczulną. Proste, przeciągłe „mmm”, melodia nucona w samochodzie lub kilka minut improwizowanego śpiewu może wystarczyć, aby stworzyć uczucie spokoju.
Zimne kąpiele
Pomysł zanurzenia się w lodowatej wodzie po przebudzeniu nie brzmi jak obietnica błogości. Jednak zwolennicy zimnych pryszniców i kąpieli nordyckich przysięgają na tę praktykę. Mówi się, że szok termiczny, któremu poddawany jest organizm, wyzwala kaskadę reakcji fizjologicznych, które mogą obejmować nerw błędny. Kiedy zimna woda styka się ze skórą, organizm musi szybko się zaadaptować. Oddech się zmienia, tętno stopniowo się reguluje, a układ nerwowy zostaje aktywowany.
Zmiana wizualna
Nasze otoczenie wpływa na nasz układ nerwowy bardziej, niż nam się wydaje. Ciągłe wpatrywanie się w ten sam ekran, tę samą białą ścianę czy to samo fluorescencyjne biuro typu open space niekoniecznie pomaga ciału rozładować napięcie. Z drugiej strony, wystawienie oczu na naturalne krajobrazy, światło dzienne lub po prostu zmiana otoczenia może wysłać do mózgu sygnał bezpieczeństwa. Czasami wystarczy po prostu odwrócić wzrok. „Przeniesienie wzroku na odległy obiekt pozwala mięśniom oka rozluźnić się, sygnalizując w ten sposób mózgowi, że nie ma bezpośredniego zagrożenia” – dodaje dr Habib.
Co ta praktyka wnosi do codziennego życia
Stymulacja nerwu błędnego nie jest ani magiczną formułą, ani szybkim sposobem na osiągnięcie idealnego spokoju. Celem nie jest ciągłe osiągnięcie stanu zen ani całkowite zerwanie ze stresem; byłoby to wręcz nierealne z ludzkiego punktu widzenia.
Z drugiej strony, dbanie o ten wewnętrzny system regulacyjny może pomóc organizmowi łatwiej odzyskać równowagę po niepowodzeniu, przeciążeniu psychicznym lub okresie burzliwym. Niektórzy opisują spokojniejszy sen, spokojniejsze trawienie, wzmożone poczucie obecności w danej chwili lub lepszą zdolność do wyciszenia się po napadach lęku.
Ludzkie ciało nie odkryło jeszcze wszystkich swoich sekretów witalności. Nerw błędny, który ma teraz swoje miejsce w rytuałach wellness, nie wymaga skomplikowanej logistyki, a jedynie dobrego zrozumienia siebie.
