Geconfronteerd met een golf van eenzaamheid onder ouderen, grijpt China naar een onverwachte oplossing.

Met bijna 70 miljoen ouderen die alleen wonen en naar verwachting een derde van de volwassen bevolking ouder dan 60 zal zijn in 2035, staat China voor een stille maar enorme crisis: de eenzaamheid onder ouderen. Deze maatschappelijke realiteit, een direct gevolg van het eenkindbeleid en de trek van het platteland naar de stad, is uitgegroeid tot een grote demografische en menselijke uitdaging.

Een generatie opgeofferd door de keuzes van het verleden.

Tussen 1979 en 2015 heeft het eenkindbeleid de gezinsstructuren ingrijpend veranderd. Tegenwoordig staan veel ouderen er alleen voor, omdat hun kinderen het platteland hebben verlaten voor de grote steden. Een zeventigjarige vrouw uit Shenzhen vat deze realiteit treffend samen : "Ik eet alleen, ik slaap alleen, ik zorg alleen voor mijn gezondheid." In parken hangen overal advertenties: "Weduwnaar zoekt gezelschap," symbolen van een wanhopige zoektocht naar verbinding.

Familierechtelijke wetten die niet algemeen worden nageleefd

De Chinese wet vereist dat kinderen regelmatig contact onderhouden met hun bejaarde ouders. In de praktijk worden er weinig boetes uitgedeeld en blijft de handhaving beperkt. De situatie wordt echter steeds urgenter: naar verwachting zal het aandeel ouderen in de volwassen bevolking binnen tien jaar stijgen van 20% naar 33%.

Sociale initiatieven om sociale banden te herstellen

Geconfronteerd met deze situatie, innoveren sommige gemeenten. Er worden excursies georganiseerd, clubs opgericht in parken en seniorencentra bieden gezamenlijke maaltijden en dagelijkse activiteiten aan om isolatie tegen te gaan. In Shanghai en Chengdu ontstaan ontmoetingsplekken voor verschillende generaties om de gemeenschapsbanden te herstellen.

Digitale technologie, een nieuwe bondgenoot voor 60-plussers.

Het internet blijkt ook een onverwachte oplossing te bieden . Datingapps voor senioren schieten als paddenstoelen uit de grond in China, met profielen die expliciet zijn aangemaakt om "een metgezel te vinden voor het einde van het leven". Op Douyin (de Chinese versie van TikTok) zijn romantische series nu gericht op 60-plussers. En volgens lokale enquêtes zegt 85% van de senioren die dagelijks online zijn dat ze zich nooit eenzaam voelen.

Een verbonden samenleving die mensen helpt om minder eenzaam oud te worden.

Sociale media worden ook een plek voor solidariteit: WeChat-groepen, livevideo's, discussieforums... De overheid stimuleert zelfs actief de digitale transitie voor senioren, omdat ze het ziet als een toegankelijk en goedkoop middel om de toenemende isolatie tegen te gaan. In een land waar de traditionele familiestructuur verandert, wordt technologie geleidelijk aan een bron van emotionele steun en misschien wel het gezicht van een waardiger oude dag.

Hoewel technologie de menselijke aanwezigheid niet kan vervangen of de familieruzies uit het verleden volledig kan helen, biedt het niettemin een pragmatisch antwoord op een groeiende maatschappelijke noodsituatie. Door digitale instrumenten in te zetten om verbindingen te herstellen, experimenteert China met een nieuwe manier van ouder worden in een snel veranderende samenleving. Het valt nog te bezien of deze oplossing houdbaar is zonder de behoefte aan diepere menselijke ondersteuning te verdoezelen.