Wat als school niet alleen draait om het vergaren van kennis, maar ook om het leren respecteren van jezelf, voor jezelf zorgen en elke dag een beter leven te leiden? In Japan intrigeert en boeit een relatief onbekend schoolvak met zijn concrete en menselijke aanpak.
Katei Ka, oftewel de kunst van het leren leven.
Katei Ka kan vertaald worden als "opvoeding in het gezin en het dagelijks leven". Dit vak, dat van de basisschool tot de middelbare school wordt gegeven, is een integraal onderdeel van het Japanse schoolcurriculum. Het doel is duidelijk: kinderen begeleiden naar een gezonde autonomie , respect voor zichzelf en anderen, zonder ooit de realiteit van het dagelijks leven te ontkennen.
In deze cursussen leren studenten essentiële vaardigheden: budgetteren, uitgaven organiseren, weloverwogen consumentenkeuzes maken, de waarde van geld begrijpen en toekomstige behoeften voorspellen. Niets is theoretisch of abstract: alles is erop gericht direct toepasbaar te zijn in de praktijk.
Katei Ka leert ook hoe je een prettige, schone en functionele leefruimte kunt creëren en onderhouden, rekening houdend met lichamelijk comfort, de behoefte aan rust en het belang van een ondersteunende omgeving. Het is een zachte en zorgzame benadering, waarbij ieder lichaam respect, zorg en aandacht verdient.
Een gezonde relatie met voeding en je lichaam.
Een van de pijlers van Katei Ka is voeding. Studenten leren etiketten lezen, de voedingswaarde begrijpen en eenvoudige, evenwichtige maaltijden koken. Het idee is nooit om hen te controleren of een schuldgevoel aan te praten, maar om een harmonieuze relatie met eten te ontwikkelen.
Het legt de nadruk op luisteren naar je lichaam, het respecteren van de behoeften ervan en het plezier van eten zonder oordeel. Deze benadering stimuleert een positieve lichaamsbeleving: elk lichaam is legitiem, verdient aandacht en is tot alles in staat. Eten wordt een vorm van zelfzorg, geen bron van stress.
Dit vak omvat ook energiebeheer, afvalvermindering en verantwoord consumeren. Studenten leren dat zorg dragen voor de planeet ook betekent dat ze voor zichzelf, hun eigen toekomst en de toekomst van anderen moeten zorgen.
Essentiële emotionele en sociale vaardigheden
Katei Ka beperkt zich niet tot praktische taken. Het ontwikkelt ook fundamentele menselijke vaardigheden: samenwerking, communicatie, emotioneel management en respect voor verschillen. Studenten werken vaak in groepen en leren naar elkaar te luisteren en samen problemen op te lossen.
Volgens onderzoek naar thuisonderwijs in Japan versterkt dit vak het zelfvertrouwen, de autonomie en de creativiteit van kinderen. Kinderen voelen zich competenter, beter in staat om actie te ondernemen en minder hulpeloos bij alledaagse uitdagingen. Dit zelfvertrouwen is niet gekoppeld aan prestaties of vergelijkingen, maar aan zelfkennis en acceptatie van de eigen capaciteiten, beperkingen en tempo. Een zeer respectvolle benadering.
Wat als onze scholen hier inspiratie uit zouden putten?
In veel landen hebben scholen nog steeds moeite om hun lessen te verbinden met de realiteit van het volwassen leven. Katei Ka biedt een alternatieve weg: die van een holistische educatie, die de leerling beschouwt als een compleet individu, met een lichaam, emoties, concrete behoeften en een plaats in de maatschappij.
Kortom, leren koken, met geld omgaan en voor je eigen ruimte en jezelf zorgen is allesbehalve bijzaak. Het vormt een solide basis voor een evenwichtig, onafhankelijk en bevredigend leven. En wat als echt academisch succes ook welzijn en zelfrespect zou betekenen?
