Je bent misschien al twee bijna identieke producten tegengekomen... alleen is er één, gericht op vrouwen, die duurder is. Scheermesjes, shampoo, deodorant en accessoires: dit fenomeen, ook wel de 'roze belasting' genoemd, is al jaren onderwerp van discussie. Tussen onderzoeken, debatten en tips voor bewuster consumeren door, lees je hier wat je moet weten.
Wat is de "roze belasting" precies?
Ondanks de naam is de 'roze belasting' geen belasting in de fiscale zin. Er wordt geen extra belasting geheven op vrouwen. Het is in feite een commerciële praktijk die wordt toegepast op bepaalde alledaagse consumentenproducten. Het principe is eenvoudig: twee zeer vergelijkbare, of zelfs identieke, producten worden aangeboden tegen verschillende prijzen, afhankelijk van de doelgroep . Vaak veranderen slechts enkele kenmerken, zoals kleur, geur of verpakking. Een roze scheermesje kan dus duurder zijn dan zijn blauwe tegenhanger, zonder merkbaar verschil in prestaties.
Een onderzoek dat een blijvende indruk achterliet.
Het probleem kreeg aandacht dankzij een grootschalig onderzoek van de New Yorkse dienst voor consumentenzaken. Onderzoekers vergeleken bijna 800 producten van meer dan 90 merken, verdeeld over 35 verschillende categorieën, en onderzochten de mannen- en vrouwenversies. Hun conclusie was opvallend: producten die specifiek voor vrouwen bedoeld waren, waren gemiddeld 7% duurder. Voor hygiëne- en persoonlijke verzorgingsproducten liep het verschil zelfs op tot 13%. Nog opmerkelijker was dat in 30 van de 35 onderzochte categorieën de 'vrouwenversie' de hoogste prijs had.
Een extra kostenpost die in de loop der jaren kan oplopen.
Uit het onderzoek blijkt ook dat dit prijsverschil niet beperkt is tot cosmetica. Het kan zich voordoen in verschillende levensfasen, van kinderkleding en speelgoed tot accessoires, schoonheidsproducten en zelfs bepaalde hulpmiddelen voor senioren. Afzonderlijk lijken deze verschillen misschien klein, maar bij dagelijkse aankopen kunnen ze over een periode van enkele decennia oplopen tot een aanzienlijk bedrag.
Bekijk dit bericht op Instagram
Een fenomeen dat nog steeds onderwerp van discussie is.
Hoewel de zogenaamde "roze belasting" algemeen bekend is, wordt deze niet universeel geaccepteerd. Amerikaanse onderzoekers publiceerden in 2021 een studie met genuanceerdere resultaten. Volgens hun analyse waren producten die specifiek voor vrouwen op de markt werden gebracht niet langer systematisch duurder, en dit prijsverschil deed zich alleen voor in enkele van de onderzochte categorieën.
Deze discrepanties benadrukken dat het fenomeen afhankelijk is van tal van factoren: merken, productlijnen, landen en zelfs marketingstrategieën. Het is daarom onmogelijk om te zeggen dat alle producten die als "damesproducten" worden verkocht, hierdoor worden beïnvloed, maar de kwestie van eerlijke prijzen blijft een belangrijk aandachtspunt.
Hoe voorkom je dat je meer betaalt?
Het goede nieuws is dat er een paar eenvoudige stappen zijn die je kunt nemen om weloverwogen keuzes te maken. Door de ingrediënten, hoeveelheden en eigenschappen van een product te vergelijken, nog voordat je naar de verpakking kijkt, kun je vaak even geschikte alternatieven vinden. Los van de prijs, blijft het prioriteren van kwaliteit, effectiviteit en het voldoen aan je werkelijke behoeften de beste manier om met een gerust hart te consumeren. Een product hoeft immers niet roze of genderspecifiek te zijn om effectief te zijn.
De 'roze belasting' moedigt consumenten vooral aan om beter naar etiketten te kijken. Door verschillende versies van hetzelfde product te vergelijken, kun je soms geld besparen en tegelijkertijd transparantere en eerlijkere handelspraktijken bevorderen.
