We stellen ons jongere generaties vaak voor als egalitairder, vrijer en opener op het gebied van genderkwesties. Een studie die in maart 2026 werd gepubliceerd door King's College London en IPSOS schetst echter een ander beeld. De studie, waaraan meer dan 23.000 mensen in 29 landen deelnamen, toont aan dat zeer traditionele opvattingen nog steeds wijdverbreid zijn onder 15- tot 30-jarigen, met name jonge mannen.
Sterk gecodificeerde verwachtingen van vrouwen
Misschien wel de meest opvallende statistiek is deze: 31% van de mannen van Generatie Z vindt dat een vrouw haar man altijd moet gehoorzamen. Nog opvallender is dat 33% denkt dat de man in een relatie het laatste woord moet hebben bij belangrijke beslissingen. Deze antwoorden zijn verre van incidenteel en tonen aan dat het idee van een relatie gebaseerd op gelijkwaardigheid nog lang niet geaccepteerd is door een deel van de jonge mannen.
Het onderzoek beperkt zich niet tot de kwestie van gezag binnen een relatie. Het onthult ook dat 24% van de jonge mannen vindt dat een vrouw niet te onafhankelijk of autonoom moet overkomen. 21% is van mening dat een "echte vrouw" geen initiatief moet nemen in de seks. Achter deze cijfers schuilt een zeer beperkte opvatting van vrouwelijkheid: een acceptabele vrouw wordt gezien als beheerst, discreet, niet te assertief en niet te vrij.
Opvallend is dat deze meningen niet simpelweg een kwestie van persoonlijke voorkeur zijn. Ze onthullen een hiërarchische kijk op genderverhoudingen. De man beslist, de vrouw volgt. De man belichaamt autoriteit, de vrouw moet binnen vastgestelde grenzen blijven. Met andere woorden, mannelijke dominantie verdwijnt niet: soms verandert ze alleen van taal.
Duidelijke verschillen met oudere generaties
Deze resultaten zijn des te opvallender omdat ze niet vaker voorkomen bij oudere mannen. Onder de babyboomers (mensen geboren tussen 1946 en 1955) is slechts 13% het eens met de stelling dat een vrouw haar man moet gehoorzamen, vergeleken met 31% van de mannen van Generatie Z. Het verschil bestaat ook tussen jonge mannen en jonge vrouwen: 18% van de vrouwen van Generatie Z onderschrijft deze stelling, aanzienlijk minder dan mannen van dezelfde leeftijd.
Met andere woorden, de kloof bestaat niet alleen tussen generaties, maar ook tussen de geslachten. Terwijl veel jonge vrouwen streven naar meer autonomie, lijken sommige jonge mannen zich juist vast te klampen aan meer autoritaire en rigide modellen.
Een viriliteit die mannen ook gevangen houdt.
Een van de meest interessante bevindingen van het onderzoek is dat deze normen ook zwaar wegen op mannen zelf. 43% van de ondervraagde jonge mannen is van mening dat een man "fysiek sterk" moet zijn, zelfs als dit niet overeenkomt met zijn persoonlijkheid. De studie toont dus aan dat genderstereotypen niet alleen vrouwen beperken: ze dwingen ook mannen tot een nauwe definitie van mannelijkheid , gebaseerd op stoerheid, zelfbeheersing en het afwijzen van kwetsbaarheid.
Precies daarom zijn deze houdingen zo zorgwekkend. Ze weerspiegelen niet alleen een achterstand in gelijkheid; ze onthullen een visie op menselijke relaties die nog steeds wordt gekenmerkt door overheersing, gezag en dwang.
Gelijkheid is nog lang niet bereikt.
Paradoxaal genoeg laat het onderzoek ook zien dat een meerderheid van de respondenten vindt dat er meer vrouwen in verantwoordelijke posities in het bedrijfsleven en de overheid zouden moeten zitten. Tegelijkertijd is 52% echter van mening dat de rechten van vrouwen in hun land al voldoende zijn gevorderd, en vindt 46% dat er te veel van mannen wordt gevraagd om gelijkheid te ondersteunen. Deze discrepantie zegt veel: gelijkheid wordt vaak in theorie geaccepteerd, maar stuit nog steeds op felle weerstand zodra ze de bestaande machtsverhoudingen ter discussie stelt.
Wanneer overheersing onze privélevens en onze verbeelding binnendringt.
Mannelijke dominantie manifesteert zich niet altijd door spectaculaire gebaren of overduidelijke machtsverhoudingen. Het komt ook tot uiting in subtielere reflexen, in het nog steeds wijdverbreide idee dat een man de controle moet behouden, de beslissingen moet nemen of het tempo moet bepalen. Deze moeilijkheid om werkelijk egalitaire relaties te bedenken, wordt weerspiegeld in de roman "On/Off" (Nicolas Rodet), die in december 2025 verschijnt.
Het boek volgt de reis van een man die ervan overtuigd is dat het beheersen van de natuur en anderen een vorm van vrijheid is. Het verbreedt de reflectie voorbij de loutere relaties tussen mannen en vrouwen en herinnert ons eraan dat dominantie ook schuilt in alledaagse logica's van controle en beheersing.
Uiteindelijk benadrukt dit onderzoek van King's College London een cruciale realiteit: mannelijke dominantie is geen fenomeen uit het verleden. Het manifesteert zich nog steeds in de verwachtingen die aan vrouwen worden gesteld, in het idee dat een man de overhand moet hebben en in de moeilijkheid om relaties anders te zien dan als een machtsstrijd.
