Soms hebben we het vreemde gevoel het buitenbeentje van onze vriendengroep te zijn, de laatste die hoort over afspraken in het café, het ontbrekende puzzelstukje in WhatsApp-gesprekken, het ongewenste lid van de groep. Gedwongen tot isolatie, zijn we toeschouwers van een gedeeld begrip waaraan we slechts van een afstand deelnemen. We worden pas op het laatste moment op de hoogte gebracht van gebeurtenissen of we horen er pas van nadat ze al hebben plaatsgevonden. Psychologen hebben hier een naam voor: het is het typische profiel van de 'marginale vriend'.
Samengestelde schets van de gemarginaliseerde vriend
Binnen een vriendengroep bestaat een onzichtbare maar goed georganiseerde hiërarchie: de leider, de volgers en het buitenbeentje, dat worstelt om collectieve erkenning en er constant naar streeft erbij te horen. Deze vriend, die niemand buiten een restaurant verwacht en wiens afwezigheid nauwelijks opgemerkt zou worden, is bijna een figurant. Van een afstand lijken ze op die ietwat onbeminde klasgenoot die zich probeert aan te sluiten bij reeds bestaande groepen. Psychologen hebben ze de "marginale vriend" genoemd, een krachtig bijvoeglijk naamwoord dat een onbewuste afwijzing illustreert.
Ze zijn het vijfde wiel aan de wagen, de persoon die op de achtergrond blijft, degene die nooit iets te zeggen heeft en die niemand van tevoren raadpleegt bij belangrijke vergaderingen. Ze maken deel uit van de groep, maar voelen zich soms een buitenstaander. Ook wel bekend als de reservevriend(in), die wordt ingeschakeld om een reservering voor een escape room te regelen of om te profiteren van een groepskorting, maar die wordt vergeten bij kleine bijeenkomsten of ultrageheime pyjamaparty's zoals die van Jenny in Gossip Girl.
Hij is, ondanks zichzelf, een beetje een buitenstaander. Hij wordt buitengesloten, krijgt nooit de betekenis van inside jokes te horen en, belangrijker nog, wordt automatisch aan de kant geschoven. In het tijdschrift Self somt psychologe Christina Ferrari de signalen op die erop wijzen dat jij misschien wel zo'n buitenstaander bent, ook wel bekend als de 'vervanger'.
De laatste die op de hoogte wordt gesteld wanneer er uitstapjes zijn.
De excentrieke vriend hoort over uitjes via mond-tot-mondreclame of na een monumentale blunder. Gesprekken die lijken op Tupperware-party's ontstaan tussen de pixels, zonder dat deze vriend ooit bij de discussie betrokken wordt. Hij wordt altijd geconfronteerd met een voldongen feit, met ietwat hypocriete zinnen als "je mag mee als je wilt" of standaard excuses zoals "de bar zat al vol".
De expert relativeert de zaken: "Soms is het geen reden tot bezorgdheid." Het kan simpelweg een organisatorisch probleem zijn of een gebrek aan communicatie. Maar als het een gewoonte wordt, betekent het dat je niet als gelijkwaardig aan je vrienden wordt beschouwd.
Nooit geraadpleegd voor de organisatie van evenementen.
Of het nu gaat om een winkeluitje, een maaltijd in de buitenlucht in het plaatselijke park of een dagje bij het zwembad, de buitenstaander is altijd op de achtergrond aanwezig. Hij is de eeuwige vergeten. Hij komt pas achter de dresscode als hij bij de restaurantdeur aankomt en verrast zijn zogenaamde vrienden met bijpassende glittertattoos, terwijl hij nog nooit een inspirerende Pinterest-foto in de oorspronkelijke groepschat heeft zien verschijnen.
Misschien hebben je vrienden een parallel gesprek, een 'tweede' groep die alleen voor de elite is weggelegd. Zoals de psycholoog ons eraan herinnert: 'het gaat er niet om overal bij betrokken te zijn', maar er zijn signalen die onthullen waarover de meest betrokkenen zwijgen.
Het verzoek komt altijd van jou.
De onconventionele vriend(in) moet altijd vechten om zijn/haar vriendengroep te zien, die elkaar overtreffen met het verzinnen van excuses om elke uitnodiging af te slaan. "Het komt niet uit." "Ik heb het te druk." "We spreken elkaar volgende maand wel weer, oké?" Toch stuiten ze dan op een Instagram-story van een van hen, lachend en proostend met haar vrienden. Het is een eenzijdige vriendschap. De vrienden die echt om je geven, merken je afwezigheid op; ze zijn er niet blij mee.
De suggesties van een psycholoog om uit deze toestand te ontsnappen.
Het ergste aan je buitengesloten voelen is dat je alles gaat analyseren. De uitnodiging die nooit aankomt. De grap die iedereen snapt behalve jij. De groepsfoto waarop je ontdekt dat het feest heeft plaatsgevonden… zonder jou. Je kunt erover praten, met het risico dat je overgevoelig overkomt. Of je kunt zwijgen en blijven piekeren over wat je verkeerd hebt gedaan. Geen van beide scenario's is echt aantrekkelijk.
Als je het ter sprake wilt brengen, hoef je er geen drama van te maken. Een simpele "Ik vind het fijn om tijd met je door te brengen. Denk aan me de volgende keer!" is vaak al voldoende. Het is direct, luchtig en niet beschuldigend. Maar misschien ligt het echte probleem ergens anders. In plaats van wanhopig te proberen je plek in een groep te verdienen, vraag jezelf af: waarom zoveel energie steken in iets waar je constant moet bewijzen dat je er thuishoort?
Dus in plaats van te blijven zoeken naar goedkeuring die nooit komt, open andere deuren. Nodig die collega uit met wie je altijd makkelijk kunt praten. Neem weer contact op met die vriend met wie je het contact bent verloren. Accepteer die uitnodiging die je normaal gesproken zou hebben afgeslagen. Soms is de beste reactie op het gevoel buitengesloten te zijn niet om koste wat kost je plek te vinden. Het is om te gaan naar een plek die al op je wacht.
Excelente, y me ha pasado..casi en todos los puntos que destacas..lo tremendo es que (capaz siendo mujer) una intuye que algo no funciona(como cuando salís con alguien y te engaña), además de soportar actitudes del « grupo » en que una no tiene voz ni voto..esas cosas hace que una se aleje un poco, pero a la vez sirve para que te hagan sentir culpable por no acudir « funcionalmente » a los eventos aptos para « todo publico »..se termina con sentimientos de angustia, y, finalmente, el alejamiento y/o el ghosteo.