Sporten zou synoniem moeten zijn met plezier en welzijn. Toch wordt het voor veel tienermeisjes een bron van stress en ongemak. In Frankrijk, net als internationaal, is een zorgwekkende trend zichtbaar: meisjes trekken zich naarmate ze ouder worden steeds meer terug uit fysieke activiteit.
Wanneer het lichaam een obstakel wordt
De puberteit is een periode van intense transformatie, en het lichaam van een tiener kan soms ongemakkelijk aanvoelen. In Frankrijk geeft 63% van de tienermeisjes toe zich onzeker te voelen over hun uiterlijk, wat een grote belemmering vormt voor deelname aan sport. Deze realiteit is niet uniek voor Frankrijk: in het Verenigd Koninkrijk stopt 43% van de meisjes met sporten, met vergelijkbare redenen, variërend van problemen met het lichaamsbeeld tot menstruatie, en niet te vergeten de angst voor het oordeel van anderen.
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan blijkt uit een Canadese studie dat een op de drie tienermeisjes stopt met sporten vóór haar zestiende. De redenen zijn dezelfde: fysieke veranderingen, maar ook een gebrek aan inspirerende rolmodellen en passende begeleiding. Deze cijfers herinneren ons eraan dat de relatie met het adolescentenlichaam een universeel probleem is dat aandacht en begrip verdient.
Levensstijlen die de drang om te verhuizen onderdrukken.
Naast zorgen over de fysieke conditie vormen tijdgebrek een ander obstakel. Meer dan de helft van de Franse tienermeisjes (57%) geeft aan dat hun drukke schema weinig ruimte laat voor sport. Amerikaanse studies bevestigen deze trend: meisjes uit minder bevoorrechte milieus stoppen twee keer zo vaak met sporten als hun mannelijke leeftijdsgenoten, vanwege een gebrek aan tijd, toegankelijke faciliteiten of steun vanuit het gezin.
Late uren, lange reizen en een gebrek aan sportfaciliteiten die daarvoor geschikt zijn, maken deelname moeilijk, zelfs ontmoedigend. Deze constatering toont aan dat de barrière niet alleen psychologisch is, maar ook logistiek en sociaal van aard.
De blik van anderen: een universele last
Zowel in de kleedkamer als op het veld kan oordeel verlammend werken. In Frankrijk geeft 40% van de tienermeisjes aan zich vernederd te voelen door de manier waarop anderen naar hen kijken. In het Verenigd Koninkrijk loopt dit gevoel op tot 68%, versterkt door de normen die op sociale media worden gepromoot.
In Canada kiezen sommige jonge meisjes ervoor om te stoppen met teamsporten, simpelweg om te voorkomen dat ze "hun lichaam tentoonstellen" of door leeftijdsgenoten worden bespot. Deze sociale druk, in combinatie met de angst om door anderen beoordeeld te worden, draagt bij aan een omgeving waarin sport geen plezier meer is, maar een bron van angst wordt.
Vermoeidheid en sportieve burn-out
Overal ter wereld lijken tienermeisjes hetzelfde pad te bewandelen: de toenemende eisen van school, sociaal leven en digitale technologie laten weinig ruimte over voor sport. Competitief sporten kan zelfs extra stress opleveren. Jonge vrouwen van kleur of uit achterstandswijken ondervinden nog meer obstakels, waardoor hun afkeer van sport en de gevolgen daarvan voor hun fysieke en mentale gezondheid verergeren.
Oplossingen die de spelregels veranderen.
Geconfronteerd met deze situatie blijken verschillende initiatieven bemoedigend. De MGEN-Kantar-studie beveelt met name geschikte uren aan (17.00-19.00 uur), gunstig gelegen locaties, flexibele sessies en ondersteunende begeleiding. Deze ideeën vinden ook elders in de wereld weerklank:
- In Canada biedt het "She Plays"-programma niet-competitieve activiteiten aan die gericht zijn op plezier en zelfvertrouwen.
- In het Verenigd Koninkrijk helpt "This Girl Can" tienermeisjes om weer in contact te komen met sport, zonder prestatiedruk.
- In Australië heeft "Girls Make Your Move" als doel het aantal schoolverlaters te verminderen door sport inclusief en zichtbaar te maken.
Deze initiatieven laten zien dat het met luisteren en aanpassen mogelijk is om tienermeisjes weer zin te geven om te bewegen, met respect voor hun ritme en hun lichaam.
Een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid
De afname van de interesse van tienermeisjes in sport is niet zomaar een voorbijgaande trend: het heeft gevolgen voor zowel de fysieke als de mentale gezondheid. Minder lichaamsbeweging leidt tot meer zittend gedrag, een verhoogd risico op gewichtstoename, menstruatieproblemen, angst, isolatie en een gebrek aan zelfvertrouwen. In Frankrijk stopt bijna de helft van de meisjes tussen de 13 en 18 jaar met sporten. Wereldwijd schat de WHO dat 84% van de adolescente meisjes niet voldoet aan de minimale aanbevelingen voor lichaamsbeweging.
Het teruggeven van het plezier in bewegen aan tienermeisjes is daarom niet alleen een kwestie van prestaties: het gaat om gezondheid, welzijn en zelfvertrouwen. Met oplossingen op maat is het mogelijk om sport te transformeren in een positieve, toegankelijke en bevrijdende ervaring voor iedereen.
