Wanneer de verveling toeslaat, grijpen veel mensen instinctief naar hun smartphone. Volgens onderzoekers kan een specifieke activiteit deze momenten van inactiviteit echter omzetten in een echte hersentraining. Wat als de sleutel niet ligt in het vermijden van verveling, maar in het beter benutten ervan?
Verveling, een cruciaal moment voor de hersenen.
Verveling hoort bij het dagelijks leven. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is deze toestand niet per se negatief . Verschillende psychologische studies hebben aangetoond dat momenten van inactiviteit creativiteit en zelfreflectie kunnen bevorderen. Het hangt er allemaal vanaf hoe we die tijd invullen. Passieve content, zoals scrollen door sociale media, activeert niet dezelfde cognitieve mechanismen als een gestructureerde activiteit. Dit is precies wat onderzoekers van de Universiteit van Oregon hebben onderzocht. Hun bevinding: de keuze van een activiteit tijdens verveling kan een meetbare invloed hebben op bepaalde hersenfuncties.
Spelen om cognitieve vaardigheden te stimuleren
Volgens dit onderzoek kunnen korte sessies met online bordspellen – zoals Ganzenbord, Ganzenbord of Bingo – helpen bij het versterken van fundamentele wiskundige vaardigheden. Onderzoekers constateerden een significante verbetering in vaardigheden zoals:
- het tellen,
- getallenherkenning,
- hoeveelheden begrijpen.
Deze spellen, die vaak als louter vermaak worden beschouwd, activeren in werkelijkheid verschillende cognitieve processen. Ze vereisen aandacht, anticipatie en het oplossen van spelregels – allemaal elementen die de hersenactiviteit stimuleren. Volgens Gena Nelson, die het onderzoek leidde, tonen deze resultaten aan dat zelfs korte speelsessies een positief effect kunnen hebben als ze regelmatig worden gespeeld.
Een impact op de prefrontale cortex
Deskundigen wijzen er ook op dat dit type spel de prefrontale cortex activeert, een hersenregio die betrokken is bij uitvoerende functies. Dit omvat met name:
- planning,
- besluitvorming,
- pulsregeling.
Neurologe Natalie Mackenzie legt in The Independent uit dat games fungeren als multisensorische stimulatoren. Ze activeren niet alleen het gezichtsvermogen, maar ook de proprioceptie – dat wil zeggen, de waarneming van het lichaam in de ruimte – wanneer ze manipulatie of interactie vereisen. Deze gecombineerde stimulatie helpt de hersenen alert te houden, vooral op momenten dat de aandacht gemakkelijk kan afdwalen.
Een actiever alternatief voor 'scrollen'.
Bij verveling is de meest voorkomende reflex nog steeds het pakken van een smartphone om snel toegang te krijgen tot content. Volgens onderzoekers zijn echter niet alle digitale activiteiten gelijkwaardig. Het spelen van gestructureerde en interactieve spelletjes op een telefoon stimuleert de cognitieve vaardigheden meer dan het passief consumeren van content. Het doel dat je moet bereiken, de regels die je moet volgen en de beslissingen die je moet nemen, zorgen voor een diepere mentale betrokkenheid. Dit verschil is belangrijk, vooral voor kinderen en adolescenten, wier hersenen zich nog ontwikkelen. Wetenschappers moedigen daarom aan om eenvoudige maar stimulerende spelletjes in de dagelijkse routine te integreren.
Ook sociale voordelen
Naast wiskundige vaardigheden en executieve functies kunnen bordspellen – zelfs in digitale vorm – de sociale banden versterken wanneer ze samen worden gespeeld. Het nastreven van een gemeenschappelijk doel, om de beurt spelen en interacties beheren bevorderen samenwerking en communicatie. Deze sociale aspecten spelen ook een rol in de algehele cognitieve ontwikkeling. Voor jonge kinderen kunnen deze momenten kansen bieden voor informeel leren, zonder academische druk, maar met meetbare voordelen.
Verveling omzetten in kansen
Het is niet de bedoeling om momenten van inactiviteit volledig uit te bannen. Verveling kan productief zijn en de verbeeldingskracht en zelfreflectie bevorderen. Maar als we ervoor kiezen om die momenten te vullen, lijken sommige activiteiten nuttiger dan andere. De resultaten van een onderzoek van de Universiteit van Oregon suggereren dat een simpele gewoonteverandering – bijvoorbeeld kiezen voor een digitaal bordspel in plaats van automatisch scrollen – de hersenen kan stimuleren.
Kortom, als de verveling toeslaat, kan het spelen van online bordspellen veel meer zijn dan alleen een tijdverdrijf. In plaats van verveling te zien als een leegte die koste wat kost opgevuld moet worden, moedigt dit onderzoek ons aan om het te beschouwen als een kans. Met de juiste activiteit kan het een waardevolle manier zijn om je hersenen te trainen, op elke leeftijd.
