Digitale technologie is tegenwoordig een integraal onderdeel van het leven van tieners. Het informeert, vermaakt en verbindt hen. De alomtegenwoordigheid ervan kan echter ook leiden tot inbreuk op hun privacy. Geconfronteerd met deze realiteit heeft de Franse regering besloten een strenger standpunt in te nemen. Een wetsvoorstel dat in januari 2026 is ingediend, stelt twee belangrijke wijzigingen voor: het verbieden van toegang tot sociale media voor jongeren onder de 15 jaar en het uitbreiden van het verbod op mobiele telefoons naar middelbare scholen vanaf het schooljaar 2026.
Digitale praktijken die steeds meer zorgen baren.
Recente cijfers en studies schetsen een zorgwekkend beeld. Overmatig schermgebruik, chronische vermoeidheid, slaapstoornissen, angst, gebrek aan zelfvertrouwen en cyberpesten: tieners betalen soms een hoge prijs voor constante connectiviteit. Sociale media, in het bijzonder, bevorderen voortdurende vergelijkingen, onrealistische schoonheidsidealen en prestatiedruk. In tegenstelling tot een positieve lichaamsbeeldbenadering kan het het zelfvertrouwen ondermijnen en de relatie met het lichaam, dat zich op deze leeftijd nog ontwikkelt, verwarren.
Om deze praktijken te reguleren, zou de Autoriteit voor de Regulering van Audiovisuele en Digitale Communicatie (Arcom) verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de regels, in het kader van de Europese wetgeving inzake digitale diensten.
Sociale media verboden voor kinderen onder de 15: een radicale verandering
Het wetsvoorstel stelt een duidelijk verbod voor op grote socialemediaplatformen – zoals TikTok, Instagram en Snapchat – voor gebruikers onder de 15 jaar. De betrokken bedrijven zouden verplicht worden de werkelijke leeftijd van hun gebruikers te verifiëren, op straffe van een rechtszaak. Het doel is niet om digitale tools te demoniseren, maar om te erkennen dat sommige virtuele omgevingen niet geschikt zijn voor adolescenten die zich emotioneel nog ontwikkelen.
Dit initiatief is geïnspireerd op reeds bestaande praktijken elders. In Australië bijvoorbeeld hanteert een proefprogramma een leeftijdsgrens van 16 jaar. In Europa wil Frankrijk de weg vrijmaken voor meer beschermende regelgeving, waarbij persoonlijke ontwikkeling, geestelijke gezondheid en zelfrespect centraal staan in het debat.
Middelbare scholen zonder telefoons moeten de aandacht weer op zich richten.
Een andere belangrijke maatregel: een verbod op mobiele telefoons op middelbare scholen. Na de basisscholen, kleuterscholen en middelbare scholen, waar dit verbod al sinds 2018 geldt, is het nu de beurt aan de middelbare scholieren om hun smartphones in hun tas te stoppen. Het doel is om de regels te harmoniseren en een omgeving te creëren die bevorderlijk is voor concentratie, echte interactie en leren.
In de praktijk betekent dit een terugkeer naar ordners, notitieboekjes en persoonlijke gesprekken. Inbeslagnamemaatregelen zouden kunnen worden ingevoerd, hoewel de toepassing ervan een gevoelig onderwerp blijft, met name in minder gecontroleerde gebieden.
Een debat dat verdeelt, in Frankrijk en daarbuiten.
De staatssecretaris voor Digitale Zaken, Anne Le Hénanff, verdedigt een tekst die is gebaseerd op gedegen wetenschappelijke gegevens over de negatieve effecten van schermen. Veel ouders en leerkrachten verwelkomen een initiatief dat het schoolklimaat kan verbeteren en gezondere, meer authentieke relaties kan bevorderen.
Onder tieners zijn de reacties meer verdeeld. Sommigen zien het als een inbreuk op hun vrijheid, terwijl anderen, soms maar halfslachtig, de last van constante connectiviteit erkennen. Verschillende Europese landen, zoals Nederland en Zweden, overwegen ook soortgelijke maatregelen, wat aantoont dat het probleem veel verder reikt dan de Franse grenzen.
2026, een testjaar voor een hele generatie.
De regering hoopt dat de wetgeving vóór de zomer van 2026 wordt aangenomen, zodat deze maatregelen het daaropvolgende schooljaar kunnen worden ingevoerd. De ambitie is waarschijnlijk duidelijk: tieners helpen om weer in contact te komen met zichzelf en anderen, zonder filters of schermen. Het valt nog te bezien of deze hervorming blijvende verandering teweeg zal brengen of dat er nog aanpassingen nodig zullen zijn aan de praktijk.
Eén ding is zeker: het debat is begonnen en het raakt de essentie – welzijn, evenwicht en de vrijheid om in alle rust op te groeien.
