De vraag is een essay waard dat in de filosofie thuishoort, en toch is het een goede test voor je eigen gevoelens. Voordat je je liefde verklaart aan iemand die je nauwelijks kent, leer dan om "Ik hou van jou" tegen jezelf te zeggen voor de spiegel en geloof het. Volgens de wetenschap is deze zelfcompassie essentieel voor een gezonde relatie. Verwacht dus geen sprookjesachtige romance als je niet in staat bent jezelf te prijzen.
Is zelfliefde een voorwaarde voordat je een romantische relatie begint?
"Je moet van jezelf houden voordat je van anderen kunt houden." Deze bijna existentiële uitspraak, die zo uit een literatuurboek, een romantische komedie of een boeddhistische tempel lijkt te komen, is niet zo triviaal als het lijkt. Het is een wijs advies dat net zo goed uit de praktijk van een psycholoog had kunnen komen. Want uiteindelijk is van iemand houden zonder van jezelf te houden een beetje zoals in het water springen zonder te kunnen zwemmen of op een fiets rijden zonder wielen.
Het is natuurlijk niet aan de orde om geobsedeerd te raken door jezelf zoals Narcissus of jezelf constant te overladen met complimenten. Anders loop je het risico egocentrisch en bekrompen over te komen. Aan de andere kant is zelfvertrouwen, iets wat je vaak mist in je Tinderprofielen of tijdens dates, essentieel voor een echt betekenisvolle liefde.
Dit is wat een onderzoek uit 2016, gepubliceerd in het Journal of Personality and Social Psychology, benadrukt. Zelfvertrouwen is geen extraatje; het is een garantie voor een duurzame, stralende en gezonde relatie. "Een hoog zelfvertrouwen voorspelt het begin van een relatie, terwijl een laag zelfvertrouwen het einde ervan voorspelt. Deze resultaten tonen aan dat zelfvertrouwen van invloed is op het ontstaan van belangrijke veranderingen in relaties en dat, omgekeerd, het ervaren van deze veranderingen van invloed is op de daaropvolgende ontwikkeling van zelfvertrouwen", aldus het rapport.
Zelfvertrouwen, de sleutel tot een meer bevredigende romance
Zelfrespect, dat in de kindertijd wordt opgebouwd maar gaandeweg verloren gaat door spot, vergelijkingen of ongepaste opmerkingen, is moeilijk te behouden. Dit zelfrespect, dat in extreme gevallen een waarschuwingssignaal of zelfs een veelvoorkomend kenmerk van narcistische perverselingen kan worden, biedt bescherming in moeilijke tijden, een schild tegen onzekerheid. Psychologe Elisabeth De Madre beschrijft het als "innerlijke zekerheid". Het is je emotionele buffer, je ingebouwde airbag.
Een studie gepubliceerd in het tijdschrift Nature ondersteunt dit standpunt. Zelfrespect is de basis van een relatie, de lijm die een stel bij elkaar houdt. Zonder zelfrespect loopt een stel het risico instabiel te zijn, stabiliteit te missen en volledig stuurloos te raken bij conflicten. Als je een goed zelfrespect hebt, weet je al hoe je zelfredzaam kunt zijn en ben je vrijwel volledig immuun voor emotionele afhankelijkheid. "Jezelf goed kennen stelt je in staat je behoeften niet te onderschatten en, belangrijker nog, ze met volledige gemoedsrust te uiten", voegt de psycholoog eraan toe.
Het is de moeite waard om aan je zelfvertrouwen te werken.
Een gezond zelfvertrouwen is niet alleen handig om zonder te stotteren om een promotie op je werk te vragen of om in het openbaar te spreken zonder knalrood te worden. Het is ook een troef in de liefde, mits dit zelfvertrouwen niet doorslaat. Dus in plaats van je welsprekendheid te perfectioneren, je gladde praatjes aan te scherpen zoals Hugh Grant en Julia Roberts, en je presentatie te polijsten als een schoolrapport, begin je door jezelf weer centraal te stellen in je prioriteiten.
Voordat je hartstochtelijke berichtjes naar een vreemde stuurt en in het plaatselijke park ronddartelt, plan wat rustige tijd voor jezelf in, kook lasagne speciaal voor jezelf, plak zelfvoldane berichtjes op Post-it briefjes. Ontbijt op bed klaarmaken, een mooie tafel dekken voor het avondeten, "Ik hou van je" zeggen... Al deze acties, vaak bedoeld voor iemand anders, worden dan rituelen van zelfliefde.
Kunnen we werkelijk liefhebben zonder van onszelf te houden? Een cruciaal onderscheid.
Beweren dat het onmogelijk is om van iemand te houden zonder van jezelf te houden, is nogal extreem. In werkelijkheid worden veel mensen verliefd, zelfs als ze aan zichzelf twijfelen, zichzelf onderschatten of nog op zoek zijn naar hun innerlijke balans. Liefde kan bestaan, zelfs op een fragiele basis.
Maar misschien is de echte vraag niet "Kunnen we liefhebben?", maar eerder "Hoe kunnen we liefhebben onder deze omstandigheden?". Zonder zelfvertrouwen neemt liefde vaak onstabielere vormen aan: angst om niet goed genoeg te zijn, een constante behoefte aan bevestiging, moeite met het stellen van grenzen. We houden wel van elkaar, maar met een onderliggende spanning, alsof alles elk moment kan instorten.
Omgekeerd garandeert voldoende zelfliefde geen perfecte relatie, maar het verandert wel ingrijpend hoe je relaties benadert. Je zoekt niet langer iemand om een leegte op te vullen, maar om een ruimte te delen die al bewoond is. Je smeekt niet om liefde, je ontvangt het.
Uiteindelijk is zelfliefde geen voorwaarde voor een relatie, maar eerder een kompas. Het leidt, brengt in balans en biedt zekerheid. Bovenal stelt het ons in staat onderscheid te maken tussen een liefde die troost biedt... en een liefde die verteert.
