Vetfobie

De rubriek Vetfobie van The Body Optimist legt uit, documenteert en bestrijdt de discriminatie en stigmatisering waarmee dikke mensen te maken krijgen. Definities, ervaringsverhalen, analyses en concrete tips zijn er voor wie het zelf meemaakt en voor hun naasten, vanuit één overtuiging: geen enkel lichaam rechtvaardigt spot, uitsluiting of ongelijke behandeling, niet bij de dokter, niet op het werk en niet online.

Wat je vindt in de rubriek Vetfobie

• Begrijpen: de definitie van vetfobie, ook wel fatfobie of gewichtsdiscriminatie genoemd, de mechanismen erachter en hardnekkige misverstanden.
• Gezondheid en zorg: consulten die alleen om gewicht draaien, materiaal dat niet past en ervaringen met kwetsende opmerkingen bij artsen en gynaecologen.
• Werk en dagelijks leven: sollicitaties, verzekeringen die je weigeren om je gewicht, vervoer zoals vliegtuigen waar dikke passagiers niet welkom lijken, kleding en blikken op straat.
• Relaties en seksualiteit: opmerkingen over gewicht, fetisjering, vernederende praktijken zoals ‘hogging’ en vetfobie binnen relaties.
• Media en sociale media: clichés, de druk om af te vallen en online haat tegen bekende vrouwen en plus-size modellen, zoals de kritiek op een model dat ‘te dik’ zou zijn.

Hoe uit vetfobie zich?

Vetfobie is de discriminatie en stigmatisering van dikke mensen vanwege hun postuur, en gaat veel verder dan een scheldwoord. Ze uit zich onder meer:

• in de zorg: klachten die automatisch aan gewicht worden toegeschreven, diagnoses die te laat komen, te kleine bloeddrukbanden of onderzoekstafels;
• op het werk: sollicitaties die terzijde worden gelegd, opmerkingen over het ‘beeld’ naar klanten, minder doorgroeikansen;
• in de openbare ruimte: te smalle stoelen, maten die in winkels ontbreken, commentaar van voorbijgangers;
• in de media: dikke personages die alleen de grappige rol krijgen, voor-en-nafoto’s die als succesverhaal worden gebracht.

Vetfobie kan ook verinnerlijkt raken: je gaat jezelf beoordelen met de vooroordelen die je hebt meegekregen.

Hoe reageer je op opmerkingen en discriminatie vanwege je gewicht?

Reageren begint ermee dat je weigert je lichaam tot een opgedrongen gespreksonderwerp te laten maken. Een paar handvatten:

• stuur bij een opmerking het gesprek bij zonder je te verantwoorden over je gezondheid of je eten (‘Mijn gewicht gaat alleen mij aan’);
• herinner een zorgverlener aan de reden van je bezoek, vraag of wegen echt nodig is en kies een andere zorgverlener als het vertrouwen weg is;
• bewaar op het werk of bij een geweigerde dienst e-mails, berichten en getuigenissen, en neem contact op met een antidiscriminatiebureau of gelijkebehandelingsinstantie in je land;
• omring jezelf met mensen en accounts die geen commentaar op gewicht geven, en haal kracht uit de bodypositivitybeweging.

Onze aanpak: benoemen, uitleggen, steunen

Ons medium, voorheen Ma Grande Taille, heeft de strijd tegen gewichtsdiscriminatie tot een pijler van zijn redactionele lijn gemaakt. We gebruiken het woord ‘dik’ zonder negatieve bijklank en weigeren afvallen tot voorwaarde voor respect te maken. In onze artikelen komen de mensen zelf aan het woord, en we ontrafelen de mechanismen in plaats van te blijven steken in verontwaardiging.

Artikelen om mee te beginnen

• De kwetsende uitdrukkingen die je onbewust gebruikt, en waarom ze pijn doen.
• ‘Het is niet aan mij om af te vallen’: een krachtig antwoord op beledigingen over gewicht.
• ‘Dikke mensen verdienen respect’: een vrouw die kritiek op haar uiterlijk krijgt en terugpraat.

Veelgestelde vragen

Is vetfobie strafbaar?

Dat verschilt per land. Gewicht staat zelden letterlijk in antidiscriminatiewetten, maar kan soms vallen onder gronden als uiterlijk, fysieke kenmerken, gezondheid of handicap, en sommige regio’s en steden verbieden discriminatie op basis van gewicht uitdrukkelijk. Een antidiscriminatiebureau of gelijkebehandelingsinstantie in je land kan je vertellen wat voor jou geldt.

Wat is het verschil tussen vetfobie en bodyshaming?

Bodyshaming is kritiek op of spot met iemands lichaam, welk postuur die persoon ook heeft. Vetfobie is breder: een systeem van vooroordelen en discriminatie dat specifiek dikke mensen treft en zich ook laat zien in de toegang tot zorg, werk of passende voorzieningen.

Waarom ‘dik’ zeggen in plaats van ‘overgewicht’?

Veel activisten eisen het woord ‘dik’ terug als beschrijvend bijvoeglijk naamwoord, net als ‘lang’ of ‘slank’. ‘Overgewicht’ en ‘obesitas’ komen uit de medische woordenschat en suggereren een afwijking van een norm. Het belangrijkste blijft dat je de woorden respecteert die iemand zelf kiest om over zichzelf te praten.

Verder lezen? Al onze onderwerpen vind je in de rubriek Maatschappij, in onze rubrieken Feminisme en LGBTQIA+, en in de rubriek Zelfvertrouwen.